ابوحنیفه دینوری – Abu Hanifa Dinawari

خرید بک لینک
ابوحنیفه دینوریابوحنیفه دینوری

ابوحنیفه دینوری – احمدبن داودبن ونند معروف به ابوحنیفه دینوری- همهچیزدان- اخترشناس- متخصص کشاورزی- گیاهشناسی- متخصص ذوب فلزات- جغرافیدان- ریاضیدان- و تاریخنگار کرد در دوران سامانیان و عصر طلایی اسلام است

زندگی ابوحنیفه دینوری

ابوحنیفه دینوری زادگاه وی دینور در کرمانشاه و بهتاریخ تقریبی -۸۲۸ – ۸۸۹ میلادی- برابر با -۲۲۲ – ۲۸۲ هجری قمری- در دوران سامانیان است.
ابوحنیفه احمدبن داوود دینوری -از اساتید مسلم در علم لغت و ادب و ریاضیات و به عبارتی ادیب و دانشمند- مورخ- جغرافی دان- منجم و از گیاه شناسان شهیر مشرق زمین. او ایرانی است و در قرن سوم هجری قمری در -دینور- از شهرهای نزدیک کرمانشاه به دنیا آمد. در جوانی از بین النهرین- حجاز- فلسطین- و کرانه های خلیج فارس دیدن کرد. مدتی در بصره و کوفه نزد علمای آنجا- به تحصیل علم پرداخت. در سال 235 هـ ق به اصفهان رفت و مدتی در آن شهر در رصدخانه ای که خود آن را بنا کرده بود- به رصد ستارگان و ثبت محاسبات نجومی مشغول بود.

ابوحنیفه با انواع علوم از نحو و لغت- تاریخ- نجوم- ریاضی و گیاه شناسی آشنایی کامل داشت و در این زمینه ها-کتب فراوانی در موضوعات متنوع تالیف کرد. او به علوم هند نیز آشنا بود. در ادب از جایگاه بالایی برخوردار بود که در پاره ای جهات- به -جاحظ- ترجیح داشت و الفاظ را شیرین تر و به سیاق کلام عرب- نزدیکتر می دانستند. ابوحنیفه شاگرد -ابن سکیت- و -اسحاق سکیت- پدرش- بود و بهره های زیادی از محضر این پدر و پسر برد. در اخبار الطوال درباره وقایعی که به تاریخ شیعه مربوط می شود- نظیر داستان رقابتهای علی علیه السلام با معاویه- همچنین واقعه کربلا- شرح مبسوطی به دست می دهد و در یک مورد به ذکر حدیثی از امام کاظم علیه السلام می پردازد و او را در زمره اوصیاء قرار می دهد.دینوری- احمدبن داودبن ونند معروف بهابوحنیفه دینوری- در دوره سامانیان می زیست .زادگاه وی دینور و بهتاریخ تقریبی -۸۲۸ – ۸۸۹ میلادی- برابر با -۲۲۲ – ۲۸۲ هجری قمری- است. تحصیلات خود را در اصفهان- کوفه و بصره بهپایان رساند و از محضر اسحاق سکیت و پسرش یعقوب سکیت بهرهها گرفت

یکی از آثار معروف او -کتابالنبات- است که بهشناخت گیاهان اختصاص داشته و بهتایید کارشناسان این رشته- دینوری اطلاعات مندرج در این کتاب را براساس تحقیق و تتبع خود استخراج نموده است و دیگران از او نقل قول کردهاند. لکلرک درباره او گفته است:

ابوحنیفه دینوری بزرگترین گیاهشناس مشرقزمین است و از اینکه ابن ابی اصیبعه از ترجمه حال او غفلت کرده تعجب میکند و میگوید ابن بیطار نام پنجاه گیاه را که گذشتگان از آن شناختی نداشتند از ابوحنیفه نقل میکند و در همهجا مشهود و هویداست که دینوری بهنقل اکتفا نکرده و خود بهنفسه- انواع گیاهان نامبرده در کتاب خود را دیده و بهتشریح آنها پرداخته است. از کتابهای دیگر او کتابالاکراد است که پیرامون اصل و نسب کردها نوشته است. کتابهای تاریخ او بین سالهای -۱۸۸۸ – ۱۹۱۲ میلادی- بهوسیله -ولادیمیر گیرگاس- و -کراخکوفسکی- در شهر لیدن هلند بهزبان فرانسه ترجمه و انتشار یافتهاست. تاریخ مرگ وی را در آخرین هفته مارس 895 میلادی ذکر کرده اند.

آثار دینوری

– کتاب تفسیرالقران
– کتاب الانوا -انوا=جمع نو و به معنی سقوط ستاره در مغرب است.-
– کتاب اصلاحالمنطق
– کتاب لحنالعامه
– کتاب الفصحا
– کتاب حسابالدور والوصایا
– کتاب الزیج
– کتاب النبات -در دو جلد-
– کتاب الجبر والمقابله
– کتاب جواهرالعلم
– کتاب الرد علی رصدالاصبهانی
– کتاب الشعر والشعرا
– کتاب التاریخ
– کتاب فی حساب الخطایین
– کتاب البلدان
– کتاب القبله والزوال
– کتاب البحث فی حسابالهند
– کتاب الجمع والتفریق
– کتاب نوادرالجبر
– کتاب الاکراد

کتاب اخبارالطوال

اخبارالطوال- کتابی در تاریخ به زبان عربی از ابوحنیفه احمد بن داوود بن ونند دینوری- متوفی 281 یا 282 ق یا قبل از 290 ق است. اخبارالطوال ابتدا به تاریخ خلقت میپردازد و مطالبی در مورد پیامبرانی چون ادریس و نوح و هود و ابراهیم… و پادشاهی داود و سلیمان تا ظهور عیسی بیان میدارد. سپس به مطالبی درباره ظهور زرتشت و آیین او و نجات بنیاسراییل به وسیله پادشاهان ایران میپردازد.
شرح حال و سرگذشت پادشاهان ایران- از جمشید و پیروزی ضحاک بر او تا منوچهر و کیقباد و گشتاسب و بهمن و دارا و اسکندر و ملوکالطوایف و سپس ساسانیان تا انقراض ایشان از مباحث دیگر کتاب است. تاریخ اسلام در این کتاب با تفصیل پیکارهای اعراب و ایرانیان در دوره خلافت عمر شروع و به پایان خلافت معتصم ختم میشود.
علاوه بر این جنگهای امیرالمؤمنین علی علیه السلام با معاویه و جنگهای جمل و صفین و خوارج و دوره حکمرانی معاویه و یزید- واقعه کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام هم مفصل بیان شده است. داستان قیام مختار و همراهانش- حکومت زبیریان- انقراض بنیمروان و قیام مردم ایران بخصوص قیام خراسان به رهبری ابومسلم از دیگر مباحث کتاب است. گرایش نسبی به عنصر ایرانی در اخبارالطوال به وضوح مشهود است.

و یکی از مهمترین منابع تاریخ ایران ساسانی است. این کتاب حوادث دولت های عرب را پس از اسلام تا پایان خلافت المعتصم- خلیفه عباسی -227ق- 842م- دربردارد- به علاوه شامل بسیاری از مقررات اسلام در امور سیاسی و اداری و نخستین مورد اجرای آنها در دولت اسلامی است.
دینوری برخی وقایع عصر خود را که شخصا دیده یا شنیده در اخبار الطوال ذکر کرده و این بر ارزش اثر وی می افزاید. مولف به خلاف شیوه برخی از تاریخ نویسان اسلامی وقایع را سال به سال و یا بر حسب سلسله و کشور یاد نمی کند- بلکه آنها را از آغاز تا فرجام پیوسته می آورد.
اخبارالطوال در باب فتوح اسلام دارای روایاتی است که در دیگر منابع دیده نمی شود. تصحیح و تحقیق این کتاب اولین بار در سال 1887 توسط گرگاس صورت گرفت- اما پیش از آنکه مقدمه و فهارس آن را آماده سازد- درگذشت. پس از وی -روزن- بر آن شد که هدف او را دنبال کند. اما وی نیز پیش از پایان کار درگذشت -1908- و سرانجام کراچکوفسکی- شاگرد روزن این مهم را به پایان برد.-1912-

وفات ابوحنیفه دینوری

ابن الندیم صاحب الفهرست سال وفات ابوحنیفه دینوری را ذکر نکرده لیکن روضات بنقل از بغیه گوید وفات او به سال ۲۸۲ یا۲۹۰ ه ۳۹. ق. است و حاجی خلیفه ۲۸۱ را نیز بر این اختلاف افزوده است.

منبع :

قطره

ویکی فقه

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...

ما را در سایت انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ] دنبال می‌کنید

برچسب: ابوحنیفه,دینوری, نویسنده: بازدید: 136 تاريخ: سه شنبه 4 مهر 1396 ساعت: 22:14

صفحه بندی