نورالدین زرین کلک – Noureddin Zarrinkelk

نورالدین زرین کلک

نورالدین زرین کلک نویسنده و نگارگر کتاب کودک- فیلمساز انیمیشن است- او در سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶ رییس آسیفای بینالمللی -انجمن بینالمللی فیلمهای انیمیشن- بوده است

زندگی نورالدین زرین کلک

نورالدین زرین کلک در ۲۰ فروردین ۱۳۱۶ در مشهد بهدنیا آمد.مادرش آمینه بانو اهل باکو و پدرش میرزا محمدخان اهل همدان بود. از طرف پدر- نواده میرزا تقی خان- معروف به -مدیر- بنیانگذار آموزش نوین در همدان است. میرزا تقیخان همرزم مرحوم رشدیه در تبریز بود و اولین مدرسه مختلط -دخترانه و پسرانه- را تاسیس کرد. هم او بود که نام -زرین کلک- را برای خاندان خود برگزید.

او دبیرستان را در تهران تمام کرد و در سال ۱۳۳۴ وارد دانشگاه تهران شد. در سال ۱۳۴۰ دکترای داروسازی اش را میگیرد و با درجه ستوانی در بهداری ارتش مشغول کار میشود.او خوشنویسی و نقاشی را نزد پدر آغاز کرد و به موازات تحصیلات رسمی در کلاس های هنرستان کمال الملک شرکت کرد و از محضر استادانی چون محمود اولیاء- محمدعلی زاویه و محمد مهردان بهره مند شد.

در ۱۲ سالگی اولین کار گرافیکی اش روی کتاب قصه ای چاپ شد و در ۱۶ سالگی با کاریکاتورهای سیاسی پا به دنیای مطبوعات گذاشت. در سال ۱۳۳۵ در کنکور دانشکده هنرهای زیبا پذیرفته شد اما مقررات نظام مانع ورود او شد. از سال ۴۰ تا ۵۰ را به مصور کردن کتاب های درسی و کتاب های جیبی گذراند و سپس به دعوت کانون پرورش فکری به بلژیک رفت تا فیلمسازی پویانمایی را بیاموزد.در سال ۵۳ اولین مدرسه پویانمایی را در ایران تاسیس کرد و سه سال بعد رشته پویانمایی را در دانشگاه فارابی -دانشگاه هنر امروز- دایر کرد.

این هنرمند از همدورهای های فرشید مثقالی- علیاکبر صادقی- مرتضی ممیز و آراپیک باغداساریان است که در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان سبک و سیاق ساخت فیلمهای انیمیشن را متحول کردند.او که قبل از فعالیت در کانون در موسسه انتشاراتی فرانکلین برای کتابهای درسی نقاشی میکشید- به پیشنهاد فیروز شیروانلو از همکاران موسسه فرانکلین- به کانون دعوت شد تا در واحد مصورسازی کتابهای کودک و نوجوان به کار بپردازد.-کلاغها- نخستین کتابی بود که برای تصویرسازی به او سفارش داده شد.

برگزاری جشنواره کودکان و نوجوانان در اواخر دهه ۱۳۴۰- در ساماندهی به بخش امور سینمایی موثر واقع شد و پس از برگزاری نخستین جشنواره -۱۳۴۸- زرینکلک به بلژیک اعزام شد تا در آکادمی هنرهای زیبای شهر گان در رشته متحرکسازی آموزش ببیند.وی در بلژیک دو فیلم وظیفه اول -۱۹۷۱- و زمین بازی با بوش -۱۹۷۱- را ساخت و پس از بازگشت به ایران -۱۳۵۱- در مرکز سینمایی کانون به کار مشغول شد.هر دو فیلم جوایزی در جشنوارههای خارجی کسب کردند.برای کانون فیلمهای اتل متل توتوله -۱۳۵۳– تداعی -۱۳۵۳- دنیای دیوانه دیوانه دیوانه -۱۳۵۴- امیرحمزه دلدار و گور دلگیر -۱۳۵۶– چشم تنگ دنیادار -۱۳۶۱- و ابرقدرتها -۱۳۶۷- را ساخت.

بسیاری از این فیلمها جوایز عمدهای از جشنوارههای داخلی و خارجی گرفتند.سندباد یکی از آخرین کارهای زرینکلک است که در هالیوود نیمه تمام رها شد و در آن سمت کارگردان هنری داشت.پس از آن انیمیشن ۱۷ دقیقه ای بود را ساخت و برای کتاب داستانهای ملانصرالدین تصویرسازی کرد.

اخراج از دانشگاه

زرین کلک در سال ۱۳۸۶ از دانشگاه تهران اخراج شد. دلیل این امر هتک حرمت یک دانشجوی چادری اعلام شد. ماجرا از این قرار بود که: -در کلاس درس نورالدین زرین کلک به یکی از دانشجویان خود که فرشته بدون مویی را نقاشی کرده بود میگوید فرشته کچل زیبا نیست. یکی دیگر از دختران دانشجو میگوید زیبایی به کچل و مودار بودن نیست. در این زمان نورالدین زرین کلک به سمت همین دختر میرود چند تار موی او را نشان میدهد و میگوید این دختر کچل نیست-.

نورالدین زرین کلک

به طور کلی فعالیت های این هنرمند در زمینه تحصیلات- ساخت فیلم- تالیفات و جوایزش به این شرح هستند:

تحصیلات

– ۱۳۴۱- دکترای داروسازی -دانشگاه تهران-
– ۱۹۷۲- کارگردانی انیمیشن -آکادمی سلطنتی بلژیک-
– ۱۹۷۵- فیلم عروسکی -استودیو ییرژی ترنکا-

آثار نورالدین زرین کلک

فیلم نورالدین زرین کلک

۱۳۴۹- وظیفه اول -بلژیک-
۱۳۵۰- زمین بازی بابوش -بلژیک-
۱۳۵۱- فیلیپو و قطاری از هنگ کنگ -بلژیک-
۱۳۵۲- تداعی
۱۳۵۲- اتل متل
۱۳۵۳- راهی به همسایه
۱۳۵۴- دنیای دیوانه دیوانه دیوانه
۱۳۵۵- امیر حمزه دلدار و گور دلگیر
۱۳۶۱- چشم تنگ دنیادار
۱۳۶۵- ابرقدرتها
۱۹۸۷–۱۹۹۱- سند باد- -هالیوود- ناتمام-
۱۹۹۹- مسکو
۱۳۷۸- هویت
۱۳۷۸- پود
۱۳۸۶- شازده کوچولو
۱۳۸۶- در سازمات ملل -دردست تولید-

کتاب و کاریکاتور

۱۳۳۰ تا ۱۳۴۰- کاریکاتور و تصویرسازی برای روزنامهها و مجلات
۱۳۴۰ تا ۱۳۴۸- کتابهای درسی ابتدایی -اول تا چهارم-
۱۳۴۲- چهارراه تمدنها -بخش ایران-
۱۳۴۴- افسانه سیمرغ
۱۳۴۶- امیرحمزه صاحب قران و مهتر نسیم عیار
۱۳۴۷- کلاغها
۱۳۵۱- زال و سیمرغ
۱۳۵۲- قصه گل قالی
۱۳۵۲- قصه کرم ابریشم
۱۳۵۳- نوروزها و بادبادکها
۱۳۵۳- کورش شاه
۱۳۵۳- وقتی که من بچه بودم
۱۳۵۴- زال و رودابه
۱۳۵۵- افسانههای آسیایی
۱۳۶۱- اگر میتوانستم
۱۳۶۵- آ اول الفباست
۱۳۶۸- کارخانه همهکاره
۱۳۷۴- از آبها
۱۳۸۶- قضیه فیل و فنجان
۱۳۹۵ دبیرستان اسدآبادی- نشر اچ اند اس مدیا- لندن
۱۳۹۵ فکاسیهای خانگی- نشر اچ اند اس مدیا- لندن

سایر فعالیتهای هنری

از ۱۹۷۱ -۱۳۴۹– عضو انجمن جهانی فیلمسازان انیمیشن -آسیفا-.
از ۱۳۵۱- عضو هییت داوران فستیوالها و جشنوارههای ملی و بینالمللی انیمیشن و تصویرسازی.
۱۳۵۳- موسس و مدرس اولین مدرسه انیمیشن ایران.
۱۳۵۶- موسس و مدرس دانشکده انیمیشن -دانشگاه فارابی-.
۱۳۵۶- بنیانگذار انجمن فیلمسازان انیمیشن ایران -آسیفاایران-.
از ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۰ -میلادی- عضو هییت مدیره انجمن جهانی فیلمسازان انیمیشن -آسیفا-.
از۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶ -میلادی- رییس انجمن جهانی فیلمسازان انیمیشن -آسیفای بینالملل-.

جوایز نورالدین زرین کلک

۱۳۴۸- کتاب برگزیده سالشورای کتاب کودک ایران برای کتاب افسانه سیمرغ.
۱۳۴۹- نشان بهترین کتاب سال یونسکوی ایران برای کتاب کلاغها.
۱۹۷۰- نشان بهترین کتاب سال یونسکو -توکیو/ژاپن- برای کتاب کلاغها.
۱۹۷۱- سیب طلایی بی ینال براتیسلاوا -چک اسلواکی- برای کتاب کلاغها.
۱۹۷۱- جایزه برای مدارس انیمیشن فستیوال بینالمللی فیلم آنسی -فرانسه- برای فیلم وظیفه اول.
۱۹۷۱- جایزه کلوتید کوپی/ فستیوال ملی فیلم بلژیک برای فیلم وظیفه اول.
۱۳۵۴- نشان کتاب برگزیده سال -شورای کتاب کودک ایران- برای کتاب وقتی که من بچه بودم.
۱۹۷۵- دیپلم افتخار فستیوال بینالمللی فیلم سان فرانسیسکو -آمریکا- برای فیلم تداعی.
۱۹۷۶- جایزه بهترین سناریو فستیوال بینالمللی فیلم سالونیکی -یونان- برای فیلم دنیای دیوانه دیوانه دیوانه.
۱۹۷۶- لوح افتخار فستیوال بینالمللی فیلم شیکاگو -آمریکا- برای فیلم دنیای دیوانه دیوانه دیوانه.
۱۹۷۶- جایزه نقره فستیوال بینالمللی فیلم انیمیشن پرتقالبرای فیلم دنیای دیوانه دیوانه دیوانه.
۱۹۷۶- لوح سپاس فستیوال بینالمللی فیلم قاهره -مصر- برای فیلم دنیای دیوانه دیوانه دیوانه.
۱۹۷۶- جایزه بهترین سناریو فستیوال بینالمللی اوبرهاوزن -آلمان- برای فیلم دنیای دیوانه دیوانه دیوانه.
۱۹۷۶- دیپلم افتخار فستیوال بینالمللی فیلم پاریس -فرانسه- برای فیلم دنیای دیوانه دیوانه دیوانه.
۱۹۷۸- دیپلم افتخار فستیوال بینالمللی فیلم جیفونی -ایتالیا- برای فیلم امیر حمزه دلدار و گور دلگیر.
دیپلم افتخار هانس کریستین آندرسن برای کوششهای عمرانه در تصویر سازی کتاب کودک.
۱۹۸۷- لوح تقدیر نمایشگاه کتاب بولونیا -ایتالیا- برای کتاب آ اول الفباست.
۱۳۶۸- جایزه ویژه هییت داوران جشنواره تهران برای فیلم ابرقدرتها.
۱۳۷۸- جایزه ویژه هییت داوران بی ینال بینالمللی کتاب تهران برای کتاب ملا نصرالدین.
۲۰۰۰- جایزه موزه ایلوستراسیون توکیو -ژاپن- برای کتاب ملا نصرالدین.
۲۰۰۰- عنوان جواهر قرن -بیستم- از فستیوال بینالمللی فیلم آنسی -فرانسه- برای فیلم دنیای دیوانه دیوانه دیوانه.

منبع :

دانشنامه

ویکی پدیا

همشهری آنلاین

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...