بازیل نیکیتین – Basil Nikitin

بازیل نیکیتین

بازیل نیکیتین دیپلمات و شرقشناس روسی بود- از مهمترین آثار نیکیتین که در حقیقت معرف او به عنوان یک ایرانشناس میباشد کتاب -ایرانی که من شناختهام – و-کرد و کردستان- است- که هر دو به زبان فارسی ترجمه شده است

زندگی بازیل نیکیتین

بازیل نیکیتین اول ژانویه سال ۱۸۸۵ در شهر سوسنوویتس کشور لهستان به دنیا آمد. پدرش روس و از خانوادههای بزرگ سنپترز بورگ و مادرش لهستانی بود.
وی دوره تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در ورشو گذراند و از طریق معلم فرانسوی خود که در کلاس درس فرانسه- از شرح سفرهای خویش به مشرق زمین سخن میگفت- وی عاشق سفر به شرق شد.

نیکیتین در طول سالهای 1900 تا 1902 که پدرش در ماموریت ادسا بود چندینبار از این بندر دریای سیاه بازدید و از نزدیک با زندگی مردم شرق و همچنین مسلمانان آشنا و بیش از پیش شیفته زندگی و روابط اجتماعی با آنان شد.

سرو 2000 ساله هرزبیل

نیکیتین در سال 1907 مدرک دیپلم خود را از انستیتوی لازارف گرفت و برای اشتغال در وزارت امورخارجه- به نزد والنتین ژوکفسکی- رییس دانشکده زبانهای شرقی رفت و از او در خصوص مطالعات میدانی در خصوص ایران توصیههای مفیدی دریافت کرد.

وی در دوران تحصیل در سالهای 1904-1910 در شهرهای سن پترزبورگ و مسکو در دانشکده لازاروف به فراگیری علوم و زبانهای مختلف عربی- فارسی- و فرانسه پرداخت.

نیکیتین در تعطیلات تابستان و ترمها برای مطالعه اوضاع و احوال ملل خاوری با در دست داشتن معرفینامه از اساتید خود مکرر به خارج مسافرت کرد و ماموریتهایی در قسطنطنیه انجام داد و در موسسه باستانشناسی در سال 1905 و در سال 1906 در پاریس در دانشکده السنه خاوری به نواقص تحصیلی خود پرداخت.

وی در سال 1909 و پس از 2 سال کار در وزارت امورخارجه- به عنوان نایب کنسول روسیه به اصفهان رفت. این نخستین سفر نیکیتین به ایران به حساب میآید.

بازیل نیکیتین در سال 1911 در مسابقه دیپلماتیک پذیرفته شد و در همان سال حامل اخبار در سمت چاپار مخصوص مامور برلن- پاریس و لندن شد.

همچنین در نوامبر همان سال به سمت منشی و مترجم کنسولگری روسیه در رشت مشغول به کار شد. فوریه سال بعد نیکیتین به همراه همسرش در قدیمیترین کنسولگری روسیه در ایران اقامت گزید.

وی راجع به ایران رسالاتی در موضوعهای مختلف انتشار داده- از قبیل ملت ایران و مطالعاتی راجع به رمانهای تاریخی و مباحث اجتماعی و ادبیات ایران معاصر- افشارهای ارومیه- طوالش- رشت و ایلات اردلان و فرقه طاووسی- مهماندار کنت گوبینو- ماهیت اقتصادی ایران و… .

همچنین مقالات زیادی در روزنامههای یومیه و مجلات غیر خاوری نوشته است.

از مهمترین آثار نیکیتین که در حقیقت معرف او به عنوان یک ایرانشناس میباشد کتاب -ایرانی که من شناختهام – و-کرد و کردستان- است- که هر دو به زبان فارسی ترجمه شده است.

وی در کتاب کرد و کردستان به بررسی جامعه شناسی و اوضاع اجتماعی مردم کرد و تاریخ کردستان پرداخته و از دیدارها و اقدامات خود در زمانی که در ارومیه و ساوجبلاغ -مهاباد- ماموریت داشته و مشاهداتی که در این ماموریت از مردم و مناطق کردنشین و وقایع پیش آمده داشته به تفصیل سخن گفته است .

این کتاب توسط محمد قاضی ترجمه و انتشارات نیلوفر تهران در سال 1366 به چاپ رسانده است.

این شرقشناس شهیر که مدتی در ایران زندگی کرده است- شرح حال پرماجرای زندگی خود در ایران را در کتابی تحت عنوان -ایرانی که من شناختهام- تشریح کرده است.

این کتاب را علی محمد فرهوشی ترجمه کرد و استاد ملک الشعرای بهار مقدمهای جامع برای آن نوشت و توسط نشر معرفت در سال 1329 شمسی به بازار کتاب عرضه شد.

-ایرانی که من شناختهام- اثر موسیو ب. نیکیتین کتابی است در 325 صفحه که مطالب خوب و جالبی از سالهای آغاز مشروطه در ایران تا استعفای رضاشاه را دربر دارد.

او از سال 1912 تا 1919 در ایران در سرویس کونسولگریهای روسیه در رشت- تبریز- ارومیه- ساوجبلاغ -مهاباد- و تهران به کار اشتغال داشت و بلاخره در تابستان 1919 ایران را ترک و به پاریس رفت و در آنجا تا پایان زندگی به سر برد.

نیکیتین در این کتاب همانند یک جامعه شناس ورزیده اوضاع اجتماعی ایران در نقاط مختلف را شرح داده و تحلیل کرده و برای مشکلات آن راهکار ارایه میدهد.

وی در اوج جنگ جهانی دوم- با تالیف این کتاب- ایراندوستی خود را نشان داد و از بدو ورود به پاریس با ایرانیان رابطه برقرار کرد.

همچنین در آن ایام در انجمن آسیایی- روابط خود را با عباس اقبال- سعید نفیسی- محمدعلی فروغی- حسیی علا- اسماعیل مرآت- عبدالحسین میکده- خانبابا بیانی- بهمن کریمی و صنعتیزاده نزدیکتر کرد.

نیکیتین در دوره حضورش در ایران بارها از مناطق آذربایجان- گیلان و کردستان دیدن کرد و مشاهداتش را به رشته تحریر درآورد.

بخشی از آثار که در مورد ایران منتشر شده به تاریخ کردها- تاریخ افشارها- ادبیات فارسی معاصر و اوضاع و احوال سیاسی و اقتصادی عصر پهلوی اختصاص دارد.

بازیل نیکیتین

مرگ بازیل نیکیتین

بازیل نیکیتین در 8 ژوین سال 1960 در پاریس پایتخت فرانسه از دنیا رفت.

آثار بازیل نیکیتین

کتاب دستور مکالمه به زبان کردی-روسی-۱۹۱۵ش-.ارومیه :چاپخانه ی لازاریست ها.
فرهنگ نظامی کردی –روسی -۱۹۱۶ش-.ارومیه:چاپخانه لازاریست ها.
گفتاری چند در باره کردان-۱۹۱۷ش-ارومیه-چاپخانه لازاریست ها
مقاله تتبعات ایران شناسی و کرد شناسی در شوروی-۱۳۳۶ ش- -مجله یغما-شماره ۶.
قصه سوتو و تاتو- با همکاری سون به زبان انگلیسی.
داستان های کردی که شامل سه داستان به لهجه بادینی به نام های :۱-مام زرگو ۲- شیخ سلیمان پی به زنگل ۳- میری حکاریان و مزگینیا ته یری به هاری.به زبان انگلیسی.
کردان موصل .مجله کراکوری لهستان.به زبان لهستانی.
مسیله کرد از دیدگاه یک خارجی-۱۹۳۴-
ایرانی که من شناخته ام.
بررسی هایی در باره کردان-۱۹۲۱-
کردان و مسیحیت-۱۹۲۲-
موضوع افسانه- نسخه بدلهای آن در زبان های کردی و فارسی-۱۹۲۲-
والی اردلان-۱۹۲۲-
عقاید مذهبی نزد کردان-۱۹۲۳-
حیات داخلی کرد-۱۹۲۳-
رساله نظام ملوک الطوایفی کردی-۱۹۲۵-
کردها از خود نقل می کنند-۱۹۲۵-
چند افسانه کردی در باره جانوران-۱۹۲۹-
تقریظ کرد از تسنن-۱۹۳۳-
یاداشت های در باره کرد-۱۹۳۳-
شبکه راه های کردستان-۱۹۳۵-
کرد شناسی به چه گفته می شود-۱۹۳۶-
اسماعیل چول-۱۹۳۷- گزارشی از ایزدی قدیم و حادث
عنصر کرد در موقعیت بینالمللی خاورمیانه-۱۹۴۰-
جمع با حرف –ت-۱۹۴۴-
مسیله کرد-۱۹۴۶-
نظم غنایی کرد-۱۹۵۰-
کردها-بی تا-
موضوعات اورامار-رواندز-شمدینان در دایرهالمعارف اسلامی
موضوعات برادوست-بنی سیف الکراد-بانه-بهلول-بدر خانی ها
گزرارشی از نیکتین در باره کتاب :کردان و ارمنی ها .اثر کریستیف
یک تحقیق تاریخی و اجتماعی در باره کردان-۱۹۶۲-
ترجمه کتاب داستان شفان کرمانج اثر عه ره ب شمه مو به زبان فرانسوی
مطالب مذهبی در متن های کردی .اسناد کنگره بینالمللی تاریخ مذاهب در پاریس-۱۹۲۵-
تحقیق در طبقه بندی فولکلور -به کمک یک فهرست اقتصادی –اجتماعی در باره بیت مه م و زین -کنگره شانزدهم بینالملل مردم شناسی در بروکسل-۱۹۳۵-
نتایج جنگ جهانی در شمال غرب ایران-۱۹۲۴-
تک نگاری در باره شهر مهاباد.

منبع :

همشهری آنلاین

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...