دونالد بارتلمی – Donald Barthelme

دونالد بارتلمی نویسنده پسانوگرای آمریکایی بود- او همچنین به عنوان خبرنگار روزنامه- سردبیر مجله- مدیر موزه و استاد دانشگاه کار کرد- او یکی از بنیانگذاران اصلی رشته- نویسندگی خلاق دانشگاه هوستون بود

زندگینامه دونالد بارتلمی

بارتلمی جونیور- نویسنده- رماننویس- ویراستار- خبرنگار و معلم امریکایی- در ۷ آوریل 1931 در فیلادلفیای ایالت پنسیلوانیا به دنیا آمد. پدرش معمار مشهوری بود و او که پنجمین فرزند خانواده بود. نوشتن را از ده سالگی شروع کرد کارش را از روزنامه نگاری در نشریهی مدرسهاش در هیوستن تگزاس آغاز کرد. در ادامهی کار روزنامه نگاری- ویراستار نشریهی آکتا دیورنا شد. بعد از اتمام تحصیلاتش در دوره دبیرستان براى تحصیل در رشته روزنامه نگارى در پاییز ۱۹۴۹ وارد دانشگاه مىشود. هوستون پذیراى این دانشجوى گمنام و نویسنده به نام سالهاى بعد بود. بارتلمى از همان موقع استعدادش را در نگارش و خلق آثار ادبى نشان مى دهد تا جاییکه اداره روزنامه Dily Cougar به وى سپرده مى شود که براى جوانى به سن و سال او افتخارى بس بزرگ بود. پس از آن نوبت به قبول سرپرستی موزهی هنرهای معاصر هیوستن رسید و تنها یک سال بعد او به خواستهی قلبیاش نویسندهی داستانهای مدرن و داستانهای فانتزی رسید. وى مىدانست اگر مدتى دیگر در دانشگاه بماند فارغ التحصیل مى شود اما بنا به دلایلى حین جنگ کره و ژاپن به عضویت ارتش آمریکا درآمد. اما همزمان در روزنامه اى وابسته به ارتش نیز خدمت مى کرد. در سال 1953 در جنگ کره جنگید و در سالهای 1974 و 75 به عنوان پروفسور مهمان در رشته انگلیسی در دانشگاه نیویورک بود. بارتلمی عضو فرهنگستان امریکا و انستیتو هنر و فرهنگ- انجمن مولفان امریکایی و انجمن قلم بود. وى دو بار ازدواج کرد و یک دختر ماحصل این ازدواجهاست.

دونالد بارتلمی

بارتلمی جونیور هرگز نویسندهی صرفا علمی تخیلی و فانتزی محسوب نشد- اما آثاری جریانساز خلق کرد که از پیشروترین آثار موج نوی علمی تخیلی و سایبرپانک محسوب میشود. چارلز مالزورث منتقد آمریکایى در مقدمه کتاب -زندگى شهرى- درباره وى مى گوید: پوچ گرایى چون سامویل بکت جهان را اساسا مبهم مى داند- سورریالیست سرخوشى چون ریچاد براتیگان آن را متضاد مى بیند اما به نظر بارتلمى جهان هردوى این هاست. داستانهایش هیچ کجا جهان را به تمامى قبول یا رد نمى کنند. بارتلمى فلسفى نویس است. اندیشه ها و آثارش ریشه هاى عمیقى در دو مکتب اگزیستانسیالیسم و پست مدرنیسم دارند. پیوستگى بارتلمى با این مکاتب به گونه اى نیست که در تم ها و سبک و سیاق داستان هایش- اشاره مستقیمى به این اندیشه ها کرده باشد بلکه کارکرد ارگانیک سبک بدیع و گریز از مرکز او طورى است که خواننده- نزدیکى بارتلمى را با اندیشمندانى چون رولان بارت- ژان پل سارتر- فوکو و دریدا احساس مى کند.

از مجموعه داستانهای بارتلمی جونیور میتوان به موارد زیر اشار کرد: داستان کوتاه -امتحان- -برگرد دکتر کالیگاری- -1964- -عادات ناگفتنی- -اعمال نامعمول- -ماشین آتش نشانى نامنظم- -پدر مرده- -۱۹۷۵- -بهشت- -۱۹۸۶- -پادشاه- -1990- مجموعه قصه کوتاه -زندگی شهری- -1970- داستان کوتاه -مدرسه- مجموعه قصه کوتاه -آماتور- -1976- با ترجمهی روحی افسر- مجموعه داستان -روی پلههای کنسرواتور- رمان -سفید برفی- -۱۹۶۷- و مجموعه قصه کوتاه -مرد ماسهای-. وى در ۱۹۶۶ جایزه بورسیه موزه گوگن هایم Guggen heim را از آن خود مى کند. در 1971 کتاب -زندگى شهرى- او از دید مجله تایم به عنوان کتاب برگزیده سال انتخاب مى شود. در ۱۹۷۲ جایزه کتاب ملى در عرصه ادبیات کودک براى -ماشین آتش نشانى نامنظم- به وى مى رسد. نامزد دریافت جایزه کتاب مجمع ملى منتقدان آمریکا PENN- برنده جایزه جسى جونز و… نیز از دیگر افتخارات این نویسنده است.

اولین کتابی که از بارتلمی به زبان فارسی منتشر شد -زندگی شهری- بود. شاید یکی از معروفترین قصههایاش -اولین اشتباهی که نینی کرد- باشد. قصهای که در آن پدری برای کودک خردسالش مجازات تعیین میکند. چون کودک کتابها را پاره می کند و از بینمیبرد. پدر برای هر برگی که او پاره کند- چند روزی مجازات در نظر میگیرد- در نهایتمیبینیم که کودک با پاره کردن کتابی به مدت طولانی حبس محکوم میشود. بارتلمی سعی کرده است در داستانهایاش با رویکری تازه به عناصر داستانی همچون شخصیت- طرح- جایگاه و …نگاه کند و در بیان داستانش به زبانی تازه دست یابد. و به واسطه همین زبان هم دنیای داستانی مختص به خود بیافریند دنیایی که در جایی بین دنیای واقعی و دنیای خیالی جای میگیرد. روح قصههای سرد و عیان قصههای او بیانگر جامعهای هست که بارتلمی قصد به تصویر کشیدن آن را دارد- بیهودگی کارکردن در جامعهای پساصنعتی- انفصال روابط آدمیان در جوامع مدرن و مسایلی از این دست. داستانهای بارتلمی- ادبیات خالص است. او نویسندهای نیست که در بند یک روایت تراژیک خود را گرفتار کند. او تلخی- خستگی و فروپاشی ارزشهای دنیای مدرن را در داستانهایش اجرا میکند. به همین دلیل است که نتیجهاش- ادبیات نابی است که وقت خواندش- میتوان شیفته ساختار سهل و ممتنعش شویم- ساختاری که با وجود سادگی ظاهری- بسیار پیچیده و هنرمندانه است.

دونالد بارتلمی

-پیانو نواز- نوشته دونالد بارتلمی داستانی است با مایهای کنایی و معماوار. نویسنده عناصر و آحاد مایه داستان- یا طرح و نقشه آن را به عمد پیچانده است- به طوری که خواننده با متن ارتباط لازم را برقرار نمیکند- یا به سختی ارتباط برقرار میکند. بارتلمی دایما از تشبیه و استعاره و کنایه استفاده کرده است- و هریک از این عناصر یا صنایع را هم به نحو مستقل- بدون رابطه طبیعی و سازنده با یک دیگر- در متن گنجانده است. در همان عبارت نخست داستان پریسیلاهس پنج ساله به یک صندوق پستی تشبیه میشود- و بلافاصله از زبان راوی میخوانیم که مطمینا یک پروانه توی آن صندوق پستی گیر افتاده است. کدام پروانه؟ نویسنده به همین عبارت بسنده میکند. کد یا کلیدی داده نمیشود که خواننده به رابطه میان پروانه و آن صندوق پستی ـ که ظاهرا کنایهای از پریسیلاهس است ـ پیببرد. عبارتها- یا استعارهها و کنایههای دیگر- کمابیش به همین سیاق است.

آثار بارتلمی جونیور

رمان های بارتلمی

– سپید برفی- ۱۹۶۷
– پدر مرده- ۱۹۷۵
– پارادایز- ۱۹۸۶
– شاه- ۱۹۹۰
– پادشاه- ۱۳۹۳

مجموعه داستان

-1964- برگرد- دکتر کالیگاری
-1968- تمرین های ناگفتنی- رفتارهای غیر طبیعی
-1970- زندگی شهری
-1972- اندوه
-1974- لذت گناه آلود
-1976- آماتورها
-1979- روزهای بزرگ
-1981- شصت داستان
-1983- شبانه به شهرهای خیلی دور
-1987- بار سم
-1987- چهل داستان

منبع :

داستان

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...