دگردیسیها – Metamorphoses

دگردیسیها – یک روایت شاعرانه لاتین در توصیف تاریخ جهان- از زمان خلقت هستی تا دوران زمامداری خدای گونه ژولیوس سزار میباشد که در طی پانزده کتاب جداگانه و توسط شاعر نامدار رومی اووید و در چارچوب و قالبی اسطوره ای-تاریخی سروده شدهاست

مقدمه

این اثر که تحریر آن در سال ۸ میلادی خاتمه یافتهاست- بعنوان شاهکار عصر طلایی ادبیات لاتین شناخته میشود. دگردیسیها بیشتر از تمامی آثار کلاسیک در طول قرون وسطی- بر فرهنگ غربی تاثیر نهاده و نفوذ آن بر جنبههای مختلف این فرهنگ عمیق بوده و تداوم یافتهاست. این اثر همچنین بعنوان منبع و مرجعی محبوب برای شناخت اساطیر یونانی باقیمانده و طی قرنها- داستانها و افسانههای اووید- اساس و مبنای روایاتی قرار گرفتهاند که البته اغلب با سبکهای معمول در هر دوران- سازگاری حاصل کردهاند.

شرح

در حدود سال ۷ میلادی- اووید- شاعر مشهور یونانی- بزرگترین اثر خود یعنی دگردیسیها را -که شامل پانزده کتاب بود- منتشر کرد. وی در این پانزده کتاب- در وزن شش وتدی دلپذیر- تناسخ معروف جماد- حیوان و انسان- و همینطور خدایان را باز گفت. از آنجا که در افسانههای یونانی و رومی تقریبا هر چیز تغییر صورت میداد- طرح کار به اووید فرصت میداد که تمامی اساطیر قدیم را از ابتدای آفرینش جهان تا به مرحله به الوهیت رسانیدن قیصر- به رشته نظم درآورد.

برخی از این داستانهای قدیمی که تا قرن پیش در دانشگاههای اروپا و آمریکا تدریس میشدند- عبارت بودند از:

ارابه فایتون- پوراموس و تیسبه- پرسیوس و آندرومده- هتک ناموس پروسرپینا- آرتوسا- مدیا- دایدالوس و ایکاروس- باوکیس و فیلمون- اورفیوس و ایورودیکه- آتلانته- ونوس و آدونیس- و بسیاری اسامی و داستانهای دیگر.

این کتابها گنجینهای بود که دهها هزار شعر و تصویر و مجسمه- موضوع خود را از آن گرفتهاند. اگر کسی هنوز هم مجبور باشد اساطیر قدیم را بخواند- هیچ راهی کم دردسرتر از خواندن این جهان نمای آدمیان و خدایان -یعنی دگردیسیها- نیست. اینها داستانهایی است که با طبیعتی به شک آمیخته و تمایلی عاشقانه گفته شده و با هنری چنان شکیبا بافته شدهاست که هیچ وقت گذران صِرفی- هرگز نمیتوانست از عهده آن برآید.

شاعر این کتاب -یعنی همان اوویدوس- که از کار خود اطمینان داشته- در انتهای این کتاب- نامیرایی و جاویدان بودن خود را اعلام کرده و نوشتهاست:

در همه نسلها- زنده خواهم بود.

اپیزودهای اصلی

– کتاب اول: کیهانزایی- دوران بشریت- گیگانتها- دافنه- یو-
– کتاب دوم: فایتون- کالیستو- ژوپیتر و اروپا-
– کتاب سوم: کادموس- آکتایون- اکو و پنتیوس-
– کتاب چهارم: پوراموس و تیسبه- هرمافرودیتوس و سالماکیس- برساووش و آندرومده.
– کتاب پنجم: فینیاس- هتک ناموس پروسرپینا-
– کتاب ششم: آراخنه- نایوبی- فیلوملا و پروکنه-
– کتاب هفتم: مدیا- سفالوس و پروکریس-
– کتاب هشتم: نیسوس و سیلا- دایدالوس و ایکاروس- بایوسیس و فیلمون-
– کتاب نهم: هراکلس- بایبلیس-
– کتاب دهم: ایورودیکه- هیاسینث- پیگمالیون- آدونیس- آتالانته- سیپاریسوس-
– کتاب یازدهم: اورفیوس- میداس- آلکیون و سیایکس-
– کتاب دوازدهم: ایفیجنییا- سنتاروس- آشیل- آیساکوس
– کتاب سیزدهم: کیسه تروایی- آینیاس-
– کتاب چهاردهم: سیلا- آینیاس- رومولوس-
– کتاب پانزدهم: فیثاغورث- هیپولیتوس- آیسکولاپیوس- سزار.

درباره این اثر

اووید در اواخر کتاب دگردیسیها- تجلیلی شیوا از امپراتور آگوستوس کرده بود- زیرا تشخیص داده بود که منبع آرامش و امنیت و تجملی که نسل این شاعر از آن بهره مند بود- همان دولتمردی آگوستوس بود.

در این اثر- اووید تحت عنوان جشن ها- شعر بالنسبه پرهیزکارانهای را در تکریم جشنهای مذهبی رومی به نیمه رسانده بود -که البته با تبعید او ناتمام ماند. در این منظومه اووید درصدد بود که از سالنامه حماسهای بسازد- چون همان سهولت بیان- لطف الفاظ و جملات- و حتی سرعت و طیبت نقل را- که درباره اساطیر یونانی و عشق رومی به کار برده بود- به کار داستانهای مربوط به آیین قدیم روم و تجلیل از معابد و خدایان آن میزد. وی امیدوار بود که این اثر -یعنی دگردیسیها- را- بعنوان سهمی در اعاده مذهب- بصورت اعتذاریه نسبت به ایمانی که زمانی به آن اهانت کرده بود- به آگوستوس تقدیم دارد.

با این وجود کتاب دگردیسیها میتواند یکی از علل مهم تبعید اووید باشد- اووید خود پس از تبعیدش اعلام داشت که بواسطه -یک اشتباه-که احتمالا این بود که وی بدون تمایل و رضایت شخصی- ناخودآگاه برخی صحنههای زننده و ناشایست را مشاهده کرده بود و یا اینکه با ژولیا- نوه دختری امپراتور ارتباط عشقی و جنسی پیدا کرده بود!- و همینطور بواسطه آثار و اشعارش مجازات شدهاست. این تصور را این نکته که امپراتور آگوستوس بعد از تبعید اووید- دستور داد آثار اووید و از جمله بخصوص دگردیسیها را از کتابخانهها بردارند- و همچنین اینکه خود اووید- نسخی را که از این اثر خویش داشت- سوزانید- تا حد زیادی تایید میکند.

منبع :

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...