کوتسی – J. M. Coetzee

جان ماکسول کوتسی

جان مکسول -جی.ام.- کوتسی- نویسنده هلندی تبار اهل آفریقای جنوبی و برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۰۳ میلادی است. جان ماکسول کوتسی دو بار نیز برنده جایزه ادبی من بوکر شده است

زندگینامه جان ماکسول کوتسی

جی.ام. کوتسی در تاریخ ۹ فوریه ۱۹۴۰ میلادی در کیپ تاون آفریقای جنوبی زاده شد. پدر او حقوقدان و مادرش آموزگار بود. وی در سال ۱۹۵۷ به دانشگاه کیپ تاون وارد شد و به تحصیل زبان انگلیسی و ریاضیات پرداخت. سپس- در سال ۱۹۶۰ مدرک کارشناسی ادبیات- و در ۱۹۶۱ کارشناسی ریاضیاتاش را دریافت کرد.

او بین سالهای ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۵ در لندن بهعنوان برنامهنویس کامپیوتر برای شرکت آی. بی. ام. کار میکرد و همزمان- روی پایاننامهاش که درباره رماننویس انگلیسی- فورد مدوکس فورد بود به پژوهش میپرداخت.

کوتزی در سال ۱۹۶۳ با فیلیپا جابر -۱۹۹۱–۱۹۳۹- ازدواج کرد. حاصل ازدواج آنها دو فرزند به نامهای نیکلاس -۱۹۸۹–۱۹۶۶- و گیزلا -متولد ۱۹۶۸- بود.

وی در سال ۱۹۶۵ دوره آموزش دکترای خود را در رشته زبانشناسی در دانشگاه تگزاس در آستین آغاز- و در ۱۹۶۸ مدرک دکترایش را در رشتههای زبان انگلیسی- زبانشناسی و زبانهای آلمانی دریافت کرد. موضوع پایاننامه دوره دکترای او کارهای اولیهٔ سامویل بکت اندیشمند و نویسنده شهیر ایرلندی بود که تحت تاثیر سبک نگارشیاش قرار گرفته بود.

اولین اثر داستانی کوتسی- سرزمینهای گرگومیش در سال ۱۹۷۴ منتشر شد- که مشتمل بر دو داستان جداگانه –پروژه ویتنام- و -حکایتِ یاکوبوس کوتزی– با مضمونی مشترک بود و او را بهعنوان یک نویسنده قدرتمند سبک ادبیات پسااستعماری مطرح ساخت. پس از آن- در سال ۱۹۷۷- رمان در مرکز -قلب- کشور منتشر شد- و جایزه اول ادبی آفریقای جنوبی را برای وی به ارمغان آورد. در انتظار بربرها در سال ۱۹۸۰ منتشر شد و در مجموعه -آثار بزرگ قرن بیستم- انتشارات پنگوین جای گرفت. رمان بعدی کوتزی- زندگی و زمانه مایکل ک نام دارد که در ۱۹۸۳ به چاپ رسید و در همان سال جایزه ادبی بوکر را از آن خود ساخت. فو که در ۱۹۸۶ منتشر شد- حول محور طرح داستانی رابینسون کروزویه ساختهوپرداخته شدهاست- و عصر آهن -۱۹۹۰- که جزو عامهپسندترین کتابهای اوست- در ساندی اکسپرس بهعنوان کتاب سال معرفی شد- او در این اثر خود تصویری تراژیک از اوضاع سیاسی و اجتماعی کشوری ویران شده توسط نژادپرستی و خشونت ارایه میکند. ارباب پترزبورگ -۱۹۹۴- گرچه داستانی خیالی است- اما شخصیت اول آن فیودور داستایفسکی– اندیشمند و نویسنده نامدار روس است. این اثر قدرتمند و ژرف در سال ۱۹۹۵ جایزه داستانسرایی بینالمللی آیریشتایمز را از آن خود کرد…

کوتزی در سال ۲۰۰۲ به استرالیا مهاجرت کرد و هماکنون استاد پژوهشگر افتخاری در دانشگاه آدلاید است.

علاوه بر جایزه نوبل ۲۰۰۳ که به پاس مجموعه فعالیتهای ادبیاش به وی اعطا شد- تاکنون یازده جایزه ادبی دیگر نیز به آثار او تعلق گرفتهاست که مهمترینشان از این قرارند: جایزه CAN- جایزه اول ادبی آفریقای جنوبی -سه بار– جایزه بوکر -دو بار- به خاطر کتاب زندگی و زمانه مایکل ک– جایزه فمینا برای رمان خارجی -به خاطر کتاب زندگی و زمانه مایکل ک– جایزه اورشلیم- جایزه ادبی لانان- جایزه بینالمللی رمان از نشریه آیریش تایمز و جایزه نویسندگان کشورهای مشترکالمنافع.

شخصیت و رفتار

کوتزی گیاهخوار است- عاشق دوچرخهسواری است و لب به مشروبات الکلی نمیزند.

کوتزی مردی گوشهگیر و آرام است و بهندرت با رسانههای گروهی ارتباط میگیرد و اگر لازم بداند- ترجیح میدهد از طریق پست الکترونیکی -ایمیل- باشد. او برای دریافت دو جایزه بوکر شخصا به لندن نرفت و در سال ۲۰۰۳ هم پس ازاعلام برنده شدن نوبل حاضر به مصاحبه با خبرنگاران نشد. او در جایی نوشتهاست- -راه سومی میان حرف زدن و سکوت کردن وجود دارد- و آن ادبیات است. زبانی که من با آن سخن میگویم مناسب نوشتن است- نه گفتوشنود.

جایزه نوبل ادبیات

مقامات آکادمی نوبل هنگام اعطای جایزه نوبل به کوتسی گفتند- ساختار نگارشی رمانهای وی بسیار استادانه است و دیالوگهای متن داستانهایش از لحاظ تحلیلی حرف زیادی برای گفتن دارند- اما کوتزی در عین حال یک شکاک موشکاف است که در انتقاداتش از فردگرایی و اصول اخلاق ظاهری تمدن غرب منتقدی بسیار بی رحم است.

هوراس انگداهل- وزیر دایمی آکادمی نوبل در این باره گفت: انتخاب کوتزی کار بسیار آسانی بود. ما از ارزش آثارش برای دنیای ادبیات اطمینان داریم. در این بین تعداد آثار مهم نیست- بلکه گوناگونی و کیفیت بالای آنها ارزش دارد و من فکر میکنم او نویسندهای است که همواره آثارش از سوی نویسندگان مورد بحث و تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت و ما فکر میکنیم او باید به میراث ادبیاتمان تعلق گیرد.

کتابشناسی

داستان و رمان

– ۱۹۷۴- سرزمینهای گرگومیش
– ۱۹۷۷- در مرکز -قلب- کشور
– ۱۹۸۰- در انتظار بربرها
– ۱۹۸۳- زندگی و زمانهٔ مایکل ک
– ۱۹۸۶- دشمن -فو-
– ۱۹۹۰- عصر آهن
– ۱۹۹۴- ارباب -خداوند- پترزبورگ
– ۱۹۹۹- زندگی جانوران
– ۱۹۹۹- بدنامی
– ۲۰۰۳- الیزابت کاستلو
– ۲۰۰۵- مرد تنبل -کودن-
– ۲۰۰۷- خاطرات سال بد
– ۲۰۱۳- کودکی مسیح

خودسرگذشتنامه داستانی

– ۱۹۹۷- دوران کودکی
– ۱۹۹۹- دوران جوانی
– ۲۰۰۹- فصل تابستان
– ۲۰۱۱- نماهایی از زندگی شهرستانی

نقد و نامهنگاری

واقعیت در خودسرگذشت نامه نویسی -انتشارات دانشگاه کیپ تاون- ۱۹۸۴-
سپید نویسی: درباره فرهنگ نامه نگاری در آفریقای جنوبی -انتشارات دانشگاه ییل- ۱۹۸۸-
مقالهها و گفتگوها -انتشارات دانشگاه هاروارد- ۱۹۹۲-
مقالههایی درباره سانسورگری -انتشارات دانشگاه شیکاگو- ۱۹۹۶-
ساحلهای بیگانه: مقالههای ادبی- ۱۹۸۶–۱۹۹۹ -انتشارات سکر و واربورگ- ۲۰۰۱-
کارکردهای داخلی: مقالههای ادبی- ۲۰۰۰–۲۰۰۵ -انتشارات هارویل سکر- ۲۰۰۷-
اینجا و اکنون: مجموعه نامه نگاریها با پل استر- ۲۰۰۸–۲۰۱۱ -انتشارات وایکینگ- ۲۰۱۳-

آثار ترجمه شده فارسی

دشمن- ونداد جلیلی- نشر چشمه – تهران -۱۳۹۳-
آقای فو- الناز ایمانی- نشر امیرکبیر – تهران -۱۳۹۰-
یادداشتهای سال بد- حمید یزدانپناه- نشر افراز – تهران -۱۳۸۹-
سرزمینهای گرگومیش- محسن کاسنژاد- نشر بیدگل – تهران -۱۳۸۸-
الیزابت کاستلو- حمید یزدانپناه- نشر علم – تهران -۱۳۸۸-
در انتظار بربرها- محسن مینوخرد- نشر مرکز – تهران -۱۳۸۶-
عصر آهن- جلال رجبیان- نشر کاکتوس – تهران -۱۳۸۵-
ننگ- بهروز مشیری- نشر قصّه – تهران -۱۳۸۵-
روزگار آقای مایکل ک- ندا رهنورد حق- نشر نگار و نیما -نگیما– تهران -۱۳۸۵-
در انتظار بربرها- فریده بیلغ -اسدی مقدم– نشر پلک – تهران -۱۳۸۴-
زندگی و زمانه مایکل ک- مینو مشیری- فرهنگ نشر نو – تهران -۱۳۸۳-
زندگی و زمانه مایکل ک- آناهیتا تدین- نشر روزگار – تهران -۱۳۸۴-
در انu200dتu200dظار بu200dربu200dرهu200dا- بu200dهu200dروز مu200dشu200dیu200dری- نشر جیحون – تهران -۱۳۸۳-
در انتظار بربرها- محمدرضا رضایی هنجی- نشر البرز – تهران -۱۳۸۳-
کودکی- محسن مینوخرد- نشر قصه – تهران -۱۳۸۳-
رسوایی- حسن بلیغ- نشر آگرا – تهران -۱۳۸۳-

نظرات منتقدان درباره ی کوتسی

صاحب نظران جان مکسول کوتزی را یک شکاک بسیار دقیق مینامند که بی رحمانه از منطق سفاک و اصول اخلاقی سطحی و بزک کرده تمدن انتقاد میکند. منتقدان سبک پاکیزه و جمع و جورش را نمایانگر نحوه زندگی پارسایانه او میدانند. منتقدان همچنین وی را وارث برحق کافکا میخوانند و آثارش را شبیه به آثار این نویسنده اگزیستانسیالیست قرن بیستم چک میدانند.

منبع :

لحظه نما

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...