محمد حجازی – Mohammad Hejazi

محمد حجازی

محمد حجازی – نویسنده- رماننویس- نمایشنامهنویس- مترجم- سیاستمدار و روزنامهنگار معاصر ایرانی بود. سید محمد حجازی- ملقب به مطیعالدوله صاحب سبکی نو و دلنشین در نویسندگی است همین امر حجازی را در زمره نویسندگان درجه اول قرار میدهد

زندگی محمد حجازی

محمد حجازی رماننویس – نمایشنامهنویس – مترجم و سیاستمدار و روزنامهنگار معاصر ایرانی در 25 فروردین سال 1279 در تهران دیده به جهان گشود . سید محمد حجازی که ملقب به مطیعالدوله است – فرزند نصرالله مستوفی – پدرش مستوفی دربار قاجار بود .محمد حجازی تحصیلات مقدماتی خود را در مدرسه سن لویی در تهران انجام داد . حجازی در ۱۲ سالگی کتابی در فن باغبانی از فرانسه به فارسی ترجمه کرد . پس از آن که تحصیلات خود را در رشته ادبیات در تهران به اتمام رسانید با محصلین اعزامی به اروپا رفت و در رشته تلگراف بیسیم مهندس شد . دوره علوم سیاسی و مهندسی تلگراف را در فرانسه گذرانید و چون به ایران بازگشت به استخدام پست و تلگراف در آمد – سپس عهدهدار سمتهای مختلفی شد – از جمله مدیر مجله – ایران امروز – و – پست و تلگراف و تلفن – شد چون علاقه وافری به ادبیات داشت – رشته تخصصی خود را کنار گذاشت و به نویسندگی پرداخت و در مدت کوتاهی آثارش محبوبیت فراوانی یافت . حجازی به زبان های فرانسه و انگلیسی تسلط کامل داشت . و مقالات خود را در نشریات آن زمان به خصوص باباشمل – به چاپ میرساند . حجازی صاحب سبکی نو و دلنشین در نویسندگی است همین امر حجازی را در زمره نویسندگان درجه اول قرار میدهد .

داستانها و نمایشنامهها

– هما
– پریچهر ناشر شرکت کتاب
– زیبا ناشر شرکت کتاب
– آیینه ناشر شرکت کتاب
– پروانه
– آهنگ ناشر شرکت کتاب
– نسیم ناشر شرکت کتاب
– محمودآقا را وکیل کنید
– هزار سخن
– آرزو ناشر شرکت کتاب
– میهن ما
– خلاصه تاریخ ایران
– پیام ناشر شرکت کتاب
– ساغر ناشر شرکت کتاب
– زیبا ناشر شرکت کتاب
– شادکامی ناشر شرکت کتاب

ترجمهها

حکمت ادیان -بخشی از بخش اسلام این کتاب را با کمک مرتضی مطهری نوشته است.

شادکامی
سلامت روح
رشد شخصیت
رویا -زیگموند فروید-

نگاهی بر رمان های محمد حجازی

در نخستین رمان محمد حجازی -هما- زنی فرشته خو و زیباست . -زیبا- رمان دیگر حجازی نمونه زنی هوسباز – لکاته و مکار را معرفی میکند . نویسنده معایب اخلاقی و فساد او را بخشی از خبث طینت ذاتی او می داند و بخشی را نیز به محیط فرافکنی میکند . برخلاف رمان قبل که هما نمونه زن خوب و مطیع و فداکار معرفی میشود – زیبا نمونه زنان مکار قصه های کهن فارسی است . در همین بین پاورقی نویسان با تمسک به هرزه نگاری و اندیشه های انحراف جنسی زن را به شکلی ابزاری و عروسکی مورد بهره گیری آثار پر تراکم و سخیف خود قرار میدهند .

نوشته های حجازی آمال و عواطف فرادستان جامعه ایرانی را بازتاب میدهد . در داستان -پروانه- زنی عاشق شاعری می شود و خوشبختی را در خارج از خانه شوهر میجوید . 5 وقایع داستان -زیبا- قبل از سال 1300 اتفاق افتاده و سالها بعد در زندان به شکل گزارش ماوقع از طرف شیخ حسین جهت وکیل مدافعش نگاشته میشود. این داستان گزارشی واقع گرایانه از جامعه در سال های 1290 است و فساد اداری و اجتماعی این دوره را مورد انتقاد قرار میدهد دیگر داستان های حجازی از حد قطعه های ادبی آغشته به مفاهیم کهنه اخلاقی و روانشناسی فراتر نمیروند .

شیخ حسین در داستان -زیبا- روستازادهای که جهت ادامه تحصیلات مذهبی به تهران آمده دلباخته زن هوسباز و آشوبگری به نام زیبا میشود . سودای سوزان جسم – او را مرحله به مرحله به تسلیم سنگرهای اعتقادات و اخلاقیاتش میکشاند . شیخ به خاطر زیبا تغییر لباس میدهد – به توصیه او زیردست یکی از عشاق دلدارش در ادارهای استخدام میشود . به فشار زیبا وارد خدعهها و بند و بستهای سیاسی میشود – قلم بمزد میشود – و افتراهای سیاسی او باعث خودکشی دختری بی گناه میگردد . در این سقوط ارزشها که شیخ حسین با آگاهی اما بدون قدرت مقاومت شاهد آن است – بر سر زیبا با دیگر دل باختگان میجنگد – نامزد عفیفش را به فحشا میکشاند – رشوه میگیرد و اختلاس میکند – گاه مجاهد میشود و گاه مرتجع – گاه امروزی و گاه سنتی . به معنای کامل کلمه شیخ حسین بازیچه زیباست . فضای رمان سرشار است از هرج و مرج – مرض اداره سالاری – فساد و سقوط سردمداران قوم . روزگاری که رمز پیشرفت روابط پنهانی و خصوصی است – مردمی گرگ صفت و بی اصول – مردمی که بندی بند شلوار خویشند . خوشگلی بلا است و مایه پیشرفت .

مرگ محمد حجازی

محمد حجازی در 10 بهمن 1352 در تهران درگذشت .

منبع :

اسکای

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...