کارو لوکاس – Caro Lucas

کارو لوکاس

کارو لوکاس با نام کامل کارو لوکاس قوکاسیان دانشمند برجسته ایرانی ارمنیتبار بود- از پژوهشگران بهنام سیستمهای هوشمند در ایران بود- زمینه پژوهشهای او پیشبینی سریهای زمانی- مدلهای عاطفی و منطق فازی بود

زندگی کارو لوکاس

کارو لوکاس در ۱۳ شهریور ۱۳۲۸ برابر با ۴ سپتامبر ۱۹۴۹ در در خانوادهای از ارمنیهای ایران در جلفای در اصفهان زاده شد. او در تهران بزرگ شد و پس از تحصیل در دبیرستان کوشش- در سال ۱۳۵۲ با درجه کارشناسی ارشد در مهندسی کنترل از دانشگاه تهران فارغ التحصیل شد. ایشان دکتری خود را در سال ۱۳۵۵ از دانشگاه برکلی در کالیفرنیا در رشته کنترل سیستمها و با گرایش فرعی اقتصاد مالی که یکی از زمینههای تحقیقاتی ایشان در تمام طول زندگانی باقی ماند- دریافت کردند.

به گزارش : پروفسور لوکس در تحصیل فردی بسیار بااستعداد بودند و بسیاری از معلمان و دوستانش از ایشان به عنوان فردی نابغه یاد میکنند. در توصیه نامه استاد کارو در دانشگاه تهران به دانشگاه برکلی چنین نوشته شده است: <اگر کارو را در دانشگاه خود قبول نکنید- دیوانهاید- در سال ۱۳۵۵- پروفسور لوکس که استادیار UCLA بود و در زمانی که بازگشت به ایران برای دنبال کردن کار دانشگاهی- برای بسیاری از دانشمندان جوان با استعدادی نظیر او تصمیم سادهای نبود- به گروه مهندسی برق و کامپیوتر دانشکده فنی دانشگاه تهران پیوست.

ایشان به سرعت چهره برجسته دانشگاهی و به تدریج به یکی از چهرههای شاخص دانشگاه تبدیل شدند. ایشان در تمام طول مدت فعالیت علمی خود در دانشگاه تهران-در سمتهای مختلفی نظیر ریاست گروه برق و کامپیوتر -۱۳۶۴-۱۳۶۷- خدمت میکردند. پروفسور لوکس همواره به همکاریهای بینالمللی علاقه زیادی داشتند. ایشان در مراکز علمی مختلفی محقق مدعو بودهاند: استادیار در گروههای مهندسی برق و مهندسی مکانیک و صنایع دانشگاه گاریونیا- بنقازی- لیبی -۱۳۶۳-۱۳۶۴- استادیار مدعو دانشگاه برکلی کالیفرنیا- آمریکا -۱۳۶۷-۱۳۶۸- استادیار مدعو- گروه مهندسی صنایع دانشگاه تورنتو- کانادا -تابستان ۱۳۶۸ و تابستان ۱۳۶۹- استادیار مدعو- موسسه ریاضیات کاربردی- موسسه علوم چین- بژینگ- چین -تابستان ۱۳۷۰- استادیار مدعو- موسسه تکنولوژی برق هاربین- چین -تابستان ۱۳۷۱- عضو وابسته مرکز بینالمللی مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی- تریست- ایتالیا -شهریور ۱۳۷۱- استاد مدعو- موسسه فیزیک ایروان- ارمنستان -تابستان ۱۳۷۶- محقق مدعو- موسسه پردازش داده و الکترونیک- فورشانگزنتروم کارلروش- آلمان -تابستان ۱۳۸۳- سخنران در مدرسه زمستانی- دانشگاه پیشرفت پرسنل- برنامه تربیت مدرس دانشگاه جورج-آگوست گوتینگن- آلمان -دی ۱۳۸۶- پروفسور مدعو- دانشگاه آمریکایی ارمنستان- ایروان- ارمنستان -تابستان ۱۳۸۶-. پروفسور لوکس تمام فعالیت خود را به تحقیق اختصاص داده بودند.

ایشان سخنرانیهای خود را به صورت کارگاه در راستای تحقیقات علمی در زمینههای مورد علاقه خود ارایه میدادند و معمولا اولین جلسه سخنرانی ترم خود را با بیان ین نکته آغاز میکردند که هدف از کلاس انتقال اطلاعات نیست- بلکه انجام تحقیقی مشترک است. در انتهای دهه ۶۰ و پس از انقلاب اسلامی- گروههای تحصیلات تکمیلی بخصوص در سطح دکتری- بسیار اندک بودند و اعضای هییت علمی در امکان انجام کار مطلوب و با کیفیت در دانشگاههای ایران تردید داشتند.

در چنین زمانی- پروفسور لوکس همچنان به دانشجویانش میآموخت که بجای مطالعه جزوات درسی- کتابهای درسی و در مرحله بعد بجای مطالعه کتب درسی- مقالات علمی را مطالعه کنند و در نهایت بر قدرت تحلیل خود و تفکر انتقادی تکیه کنند. لذا جای تعجب نیست که بسیاری از دانشجویان- سخنرانیهای دکتر لوکس را نقطه عطفی در کار علمی خود میدانند و همچنین جای تعجب نیست که سخنرانیهای ایشان- در هر موضوعی- نزدیک به صد دانشجوی تحصیلات تکمیلی را به خود جذب میکرد که این رقم چندین برابر متوسط تعداد دانشجویان هر کلاس در مقطع تحصیلات تکمیلی است.

پروفسور کارو لوکاس پژوهشهاى خود را در علوم و مهندسى سیستم شروع کرد- اما در خلال دههى هشتاد به تدریج تمرکز پژوهشهاى خود را به سمت سیستمهاى هوشمند انتقال داد. او جزو نخستین پژوهشگران بینالمللى بود که ارتباط میان شبکههاى عصبى- منطق فازى و الگوریتمهاى ژنتیک را محقق کردند. به عنوان یک نتیجه- او یک برنامهى پژوهش همهجانبه را در این حوزهها آغاز کرد که شامل تدریس درسهاى پیشرفتهى مرتبط -مانند حسابگرى زیستى- بود. در آن زمان -1992- یک درس با این عنوان و محتوا حتی در دانشگاههاى بینالمللى مشهور نیز بسیار نادر بود. احتمالا این شروع زودهنگام موجب موفقیتهاى فراوان وى در این رشته شده است. در واقع- پروفسور لوکس توانایى کمیابى در پیشبینى مسیرهاى پژوهشى پرثمر در آینده داشت. به عنوان یک رهبر واقعى- او از نظر دید- جلوتر از زمان خود بود.

پروفسور کارو لوکاس در خلال دههى نود و اوایل قرن بیست و یکم- یک بعد جدید به فعالیتهایش اضافه کرد: -پژوهش در سیستمهاى پیشبینى هوشمند در ایران-. او در فرایند تاسیس مجدد IEEE واحد ایران پس از انقلاب نقش بسیار داشت و به عنوان رییس آن از 1990 تا 1992 خدمت کرد. وى به عنوان مشاور معاون وزیر فرهنگ و آموزش عالی ایران -1995 تا 1998- در تاسیس مراکز متعدد پژوهشی مرتبط با سیستمهای هوشمند در ایران موثر بود.

به طور خاص- او پژوهشکدهى سیستمهاى هوشمند را در پژوهشگاه دانشهاى بنیادى -IPM- تهران- ایران- بنا نهاد -که امروز پژوهشکدهى علوم شناختى نامیده مىشود- و به عنوان رییس آن از 1994 تا 1998 خدمت نمود. وى عضو کمیتهاى بود که -قطبهاى علمى- را در دانشگاههاى ایران شناسایى- برنامهریزى و پشتیبانى مىنمود و مدیر موسس قطب علمى کنترل و پردازش هوشمند در دانشگاه تهران بود -2001 تا 2005-.

پروفسور کارو لوکاس- به توسعه و پشتیبانى گفتگو و همکارى میان پژوهشگران اعتقاد داشت و یکی از برجستگىهاى شخصیت او- کمک کردن به کنفرانسهاى محلى- ملى و بینالمللى بود. او نخستین کنفرانس بینالمللى سیستمهاى کنترل را پس از انقلاب در 1990 راهاندازى کرد و در تاسیس کنفرانسهاى متعدد دیگر شامل کنفرانس سیستمهاى هوشمند ایران- کنفرانس سیستمهاى فازى ایران و کارگاه شبکههاى عصبى ایران ـ ارمنستان- نقش محورى بازى کرد. با این وجود- احتمالا مهمترین نقش دکتر لوکس- در گردهمایىهاى علمى- در سطح داخلى آمد. به عنوان یک مدرس کاریزماتیک و به عنوان یک نماد براى پژوهش در سیستمهاى هوشمند در ایران- او در پذیرش دعوتها براى ارایهى سخنرانى در دورترین نقاط کشور- در گردهمایىهاى محلى و دانشگاههاى کوچک آماده بود.

یکى از مهمترین ویژگىهاى رویکرد علمى پروفسور لوکس- توانایى فوقالعادهى وى در تحلیل تقریبا همه چیز در یک سطح سیستمى انتزاعى و رفت و برگشت بین مدل و واقعیت بود. او به طور موفق -طراحى سیستمها- را نه تنها براى دانشجویان مهندسى برق و کامپیوتر- بلکه دانشجویان مدیریت- زیستشناسی- ژیوفیزیک- مهندسى صنایع- اقتصاد- و حتى هنر تدریس مىکرد. پروفسور لوکس در واقع یک دانشمند میانرشتهاى بود.

زندگی شخصی

کارو لوکاس همسر امیلیا نرسیسیانس- استاد دانشکده علوم اجتماعی- در دانشگاه تهران بود.

درگذشت

با این که ابتدا دلیل مرگ آقای لوکس سرطان روده بزرگ عنوان شده بود- اما همسر او در مراسم تشییع جنازه اش که از مقابل دانشگاه تهران برگزار شد این مسیله را رد کرد و گفت: -او یک سال تمام با بیماری سرطان روده مبارزه کرد و بر بیماری اش غلبه کرد. علت اصلی مرگ او زخم ایجاد شده در اثر کولونوسکوپی روده و تبدیل آن به عفونت بود.-
کارو لوکاس یکسال با بیماری سرطان روده مبارزه کرد و بر بیماریاش غلبه کرد اما علت اصلی مرگ او زخم ایجاد شده در اثر عدم دقت کافی در انجام کولونوسکوپی روده و تبدیل آن به عفونت بود که باعث شد در غروب ۱۷ تیر ۱۳۸۹ برابر با ۸ ژوییه ۲۰۱۰ در بیمارستان امام خمینی درگذرد. پیکر وی روز دوشنبه ۲۱ تیر در -آرامستان بوراستان- به خاک سپرده شد.

کارو لوکاس از اساتید محبوب دانشکده فنی دانشگاه تهران بود و در پی مرگ او- حدود هشتصد نفر از اساتید و دانشجویان فعلی و سابق این دانشگاه با انتشار بیانیهای به او ادای احترام کردند. در بخشهایی از این بیانیه آمدهاست:
-نام این استاد ارزشمند بیش از هر چیز برای ما تداعی کننده اخلاق والای انسانی- فروتنی مثال زدنی و مهربانی پدرانه اوست… در عرصه علمی- پروفسور کارو لوکس استادی مبرز با ایدههای نو- مدرسی ژرف اندش و پژوهشگری شایسته و کمنظیر بود.-

کارو لوکاس

فعالیتها

زمینههای علمی و تحقیقاتی وی عبارتنداز:

کنترل غیرخطی- سیستمهای هوشمند- طرح تحقیقاتی توسعه امکانات سختافزاری- طرح تحقیقاتی طراحی شبکههای عصبی- تدریس دروس مهندسی برق در دانشگاههای تهران- U.C.L.A. کالیفرنیا- راهنمایی- مشاوره و نظارت بر ۱۵ پایاننامه کارشناسی ارشد.
وی ابداعاتی در زمینه طراحی یک شبکه عصبی هایبرید برای تشخیص کلمات منفرد فارسی داشتهاست. وی استاد تمام وقت رشته مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران بود و همزمان مدیریت موسسه تحقیقات سیستمهای هوشمند را برعهده داشت. به واسطه مرتبه بالای علمی خویش دکتر کارو لوکاس به عنوان استاد مدعو در دانشگاههای تورنتو -کانادا– برکلی -کالیفرنیای آمریکا- و یو سی ال ای -کالیفرنیای آمریکا- به تدریس پرداختهاست.

دکتر کارو لوکاس علاوه بر تدریس و تحقیق در ایران به فعالیتهای علمی و پژوهشی بسیاری نیز در دانشگاههای خارج از کشور پرداختهاند. برخی از سمتهای وی در خارج از ایران عبارتند از:

دانشیار مدعو- دانشگاه تورنتو کانادا- تابستان سال تحصیلی ۱۹۸۹–۱۹۹۰م
دانشیار مدعو- دانشگاه برکلی کالیفرنیا- ۱۹۸۸–۱۹۸۹م
دانشیار مدعو- دانشگاه گاریویس- ۱۹۸۴–۱۹۸۵م
دانشیار مدعو- دانشگاه کالیفرنیای لوس آنجلس- ۱۹۷۵–۱۹۷۶م
محقق مرکز بینالمللی فیزیک نظری
محقق موسسه ریاضی کاربردی
محقق آکادمی علوم چین
محقق انستیتوی تکنولوژی الکتریکی هاربین
دستیار تحقیق در شرکت پژوهشی تولیدی اونتاریو کانادا
دستیار تحقیق در آزمایشگاه پژوهشهای الکترونیکی- دانشگاه برکلی کالیفرنیا.
وی همچنین عضو انجمن مهندسی برق و الکترونیک در طی سالهای ۱۳۷۱–۱۳۶۹ خورشیدی -۱۹۹۲–۱۹۹۰ میلادی- بود. ریاست بخش ایرانی این انجمن را برعهده داشت و در چاپ و نشر مجلات علمی مختلف با سمت سردبیر و عضو هییت تحریریه همکاری نمودهاست.
از دیگر فعالیتهای علمی وی میتوان به همکاری وی در تالیف تعداد بسیاری از کتابهای علمی اشاره نمود که از آن جمله میتوان کتابهای -سیستمهای هوشمند مهندسی بیومدیکال- یاد کرد.

تالیفات

کارو لوکاس مولف و مترجم کتاب و مقالات زیر میباشد:
نگارش یا ترجمه کتاب به زبان فارسی: ۱
نگارش یا ترجمه کتاب به زبان خارجی: ۱
مقالات به زبان فارسی: ۶۰
مقالات به زبان خارجی: ۴۴

جوایز و افتخارات

پروفسور کارو لوکاس در سال ۱۳۸۵ خورشیدی به عنوان چهره ماندگار شناخته شد. وی همچنین به عنوان -پدر علم رباتیک ایران- شناخته میشود.

نظرات دیگران

حسین فاتحی در کتاب اشک مرجانی غزل پیکره را خطاب به وی سرودهاست. دانیل استون ابراز افسوس کرد که چرا فردی با ارزش مانند پروفسور لوکاس بر اثر بی دقتی بیمارستان در انجام وظایفش فوت کند.

منبع :

مدیاسافت

آکاایران

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...