شارل مسیه – Charles Messier

شارل مسیه

شارل مسیه ستارهشناس فرانسوی بود- شهرت او بخاطر فهرست کردن ۱۰۳ جرم آسمانی است که بنام خود او اجرام مسیه نامیده میشوند- گودالی در کره ماه به افتخار او نامگذاری شده است- در سال 1806- ناپلیون بناپارت- نشان صلیب لژیون دونور را به مسیه اعطا کرد و مسیه در پاسخ به این کار او- دنبالهداری را که در سال 1769- سال تولد ناپلیون- کشف کرده بود به نام ناپلیون خواند

زندگی شارل مسیه

شارل مسیه در 26 ژوین سال 1730 در لوران فرانسه به دنیا آمد. او دهمین پسر از یک خانواده ی ثروتمند با 12 کودک بود. احتمالا واقعهی ظهور دنبالهداری بزرگ که شش دم داشت و نیز کسوفی حلقوی که در زادگاه او معلوم بود در علاقهی ایام جوانی او به نجوم تاثیر بسزا داشته است. وی در سال 1751 به پاریس مهاجرت کرد و به دلیل خط تحریری زیبایش به استخدام منجم نیروی دریایی- ژوزف نیکولا دلیسل درآمد. نزد دلیسل او به ثبت دقیق وقایع نجومی که همراه با او رصد میکرد مشغول شد و این دقیقا همان مقدمه ای بود که منجر به وجود آمدن فهرست معروف اجرام غیر ستاره ای او شد. مسیه اولین رصدش را به عنوان یک ستاره شناس در سال 1753 آغاز کرد و اولین رصدش هم گذر عطارد بود.

شارل مسیه برای اولین بار دنباله دار هالی را کشف کرد و مسیرش را به تدقیق ضبط و ثبت کرد- اما به دلیل دیر رساندن خبر کشف آن به رصدخانه ی مرکزی پاریس افتخار کشف آن به ادموند هالی رسید. مشاهده ی دنباله دار هالی او را برای رصد کردن دنباله دارهای دیگر تشویق کرد که نتیجه ی آن کشف حدود 15 دنباله دار جدید می باشد.

شارل مسیه که با هدف کشف دنباله دارها در رصدخانه مارین مشغول رصد بود- در تاریخ 28 آگوست 1758 بطور کاملا اتفاقی متوجه جرمی در آسمان شد که تصور کرد یک دنباله دار است- اما این جرم مه آلود اصلا حرکت نداشت. این جرم سحابی خرچنگ در نزدیکی ستاره زتا-ثور بود که به عنوان اولین جرم مسیه با عنوان M1 ثبت شد با قدر مجموع 8. مسیه برای اینکه چنین اجرام غیر ستاره ای را با دنباله دارها اشتباه نگیرد شروع به یافتن و فهرست کردن اجرام غیر ستاره ای کرد.

شارل مسیه در سال 1765 فهرستی از 41 جرم غیر ستاره ای را منتشر کرد که از این تعداد 17 یا 18 تای آن را خودش کشف کرده بود و بقیه را ستاره شناسانی دیگر کشف کرده بودند. در مارس 1765 دو سحابی M42 و M43 در جبار- خوشه کندوی عسل M44 در سرطان و خوشه پروین M45 در صورت فلکی گاو با ثبت مسیه به عنوان جرم غیر ستاره ای- تعداد اجرام غیر ستاره ای به عدد 45 رسید. در 1774 این فهرست با تایید آکادمی علوم پاریس منتشر شد.

تا سال 1783 مسیه با همکاری پیر مشن فرانسوی و همراهانش بارناباس اوریانی ایتالیایی و نیکلاوس لاسیا 55 جرم غیر ستاره ای دیگر را ثبت کردند. صدمین جرم فهرست مسیه یکماه پیش از آنکه ویلیام هرشل سیاره اورانوس را کشف کند- ثبت شد. پیر مشین همکار مسیه در طول سال های 1783 تا 1784- سه جرم دیگر را به فهرست مسیه اضافه کرد.

در حدود 140 سال بعد ستاره شناس فرانسوی فلاماریون یک کپی از کاتالوگ 103 جرم غیر ستاره ای مسیه را بدست آورد و با رصد M104 -کهکشان کلاه مکزیکی- در سنبله- تعداد اجرام مسیه را به عدد 104 رساند. در 1947 هلن سایرهوگ ستاره شناس کاناداییM105 -M106 و M107 را رصد کرد. این اجرام را پیش از آن پیر مشین رصد کرده بود اما برای او غیرستاره ای بودن این اجرام نامعلوم بود- برای همین آن ها را در فهرست مسیه ثبت نکرده بود. و اما M108و M109 را چند سال بعد گینگریچ استاد تاریخ نجوم دانشگاه هاروارد رصد کرد و آخرین جرم فهرست مسیه را هم کنت جونز در 1966 به فهرست اضافه کرد که این جرم M110- قمر کوچکتر کهکشان آندرومدا -M31- است.

به این ترتیب فهرست اجرام غیر ستاره ای مسیه کامل شد. اما باید بدانید که اکنون کاتالوگ مسیه تنها کاتالوگ اجرام غیر ستاره ای نیست. در سال های اخیر کاتالوگ هایی مثل NGC و IC تالیف شده اند که بسیار کامل تر از کاتالوگ مسیه هستند. ولی خوب است بدانید که اجرام مسیه هم عضو این دو کاتالوگ مذکور هستند.

در سال 1806- ناپلیون بناپارت- نشان صلیب لژیون دونور را به مسیه اعطا کرد و مسیه در پاسخ به این کار او- دنبالهداری را که در سال 1769- سال تولد ناپلیون- کشف کرده بود به نام ناپلیون خواند.

سرانجام در نیمه شب دوازدهم آوریل سال 1817- شارل مسیه در سن 87 سالگی رخت از دنیا برکشید و در گورستان پر لاشز در پاریس دفن شد. منجم همقطار او ژروم دو لالاند- در سال 1775 صورت فلکی را به نام او- Custos Messium یا -سماک مسیه- نام نهاده بود که شامل ستارگان مرزی قیفاووس و ذاتالکرسی و زرافه است. بعدها دهانهای را در ماه و سیارکی را هم که در 16 ژانویهی 1996 کشف شده بود به نام او نام نهادند.

او در طول حیات خود بیش از چهل دنبالهدار کشف کرد و به همین خاطر در زمان حیات خود به این امر بیشتر شهره بود و تنها پس از مرگش بود که فهرستش- دیگر کارهای علمی او را تحتالشعاع قرار داد. علاقهی او به دنبالهدارها به حدی بود که لویی پانزدهم- پادشاه وقت فرانسه- او را -موش دنبالهدارها- لقب داده بود! موش در برخی از کشورهای اروپا نماد فضولی و سرک کشیدن است.

شارل مسیه

سالشمار

1730

در 26 ژوین سال 1730 در شهر بادنویلر استان لوران فرانسه به دنیا می آید.

1751
کار در رصدخانه مارین فرانسه را با سمت طراح و نگارنده نجومی شروع می کند.

1754
به عنوان منشی در رصد خانه مارین منصوب می شود.

1759
مسیه در 21 ژانویه ستاره دنباله داری را رصد می کند که ادموند هالی -1656 ـ 1743- بازگشت آنرا در فاصله زمانی در سالهای 59 ـ 1758 پیش بینی کرده بود. مشاهده ستاره دنبالهدار هالی او را برای رصد کردن ستارگان دنباله دار دیگر تشویق می کند که نتیجه آن کشف حدود 15 ستاره دنباله دار جدید می باشد.

1760
مسیه به جستجوی ستارگان دنباله دار ادامه می دهد ولی کار او با مشاهده اجسام آسمانی غیر متحرک متوقف می گردد. بهر حال او فهرستی ازاین اجسام را گرد آوری می کند تا سال 1784 تعداد آنها به 103 مورد می رسد.

1764
به عضویت انجمن سلطنتی لندن در می آید.

1768
مسیه در هتل کلونی که یک اقامتگاه قرن پانزدهمی برای راهیان بزرگ فرقه مذهبی کلونی و مهمانان آنها بود ساکن می شود. رصد خانه مارین نیز در برج هشت ضلعی این اقامتگاه واقع است.

1770
به عضویت آکادمی علوم شهر پاریس در می آید.

1817
در 12 آوریل در شهر پاریس دیده از جهان فرو می بندد.

منبع :

آکاایران

دانشنامه رشد

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...