پروفسور لطفی زاده – Lotfi A. Zadeh

پروفسور لطفی زاده

پروفسور لطفی زاده با نام کامل لطفعلی رحیماوغلو عسکرزاده مشهور به لطفی زاده یا لطفی ع. زاده ریاضیدان- عالم کامپیوتر- مهندس برق و استاد بازنشسته علوم کامپیوتر در دانشگاه کالیفرنیا- برکلی- دانشمند سرشناس ایرانی-آمریکایی و مبدع نظریه سیستمهای فازی و شاخههای متنوع آن بود

زندگی پروفسور لطفی زاده

پروفسور لطفی زاده در ۱۵ بهمن ۱۲۹۹ خورشیدی -۴ فوریه ۱۹۲۱ میلادی- در شهر باکو در آذربایجان شوروی زاده شد. لطفیزاده یک شهروند ایرانی بود- پدرش یک تاجر و نیز خبرنگار روزنامه ایرانیان و از اهالی اردبیل و مادرش فانیا کوریمان پزشک کودکان یهودی روس بود. لطفی تحصیلات ابتدایی خود را در همین شهر و به زبان روسی آغاز نمود. والدین لطفی درپی قحطی و نایابی که پیامد سیاستهای اشتراکی سازی استالین بود- ناچار به ترک باکو و مهاجرت به ایران شدند.

وی در تهران در دبیرستان البرز و در دانشکده فنی دانشگاه تهران ادامه تحصیل داد استاد لطفیزاده از 10 تا 23 سالگی در ایران زندگی کرد. در سال 1942 با درجه کارشناسی مهندسی برق از دانشکده فنی دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد. او در سال 1944 وارد امریکا شد و به دانشگاه MIT رفت و در سال 1946 درجه کارشناسیارشد را در مهندسی برق دریافت کرد. در سال 1951 درجه دکترای خود را در رشته مهندسی برق دریافت نمود و به استادان دانشگاه کلمبیا ملحق شد. سپس به دانشگاه برکلی رفته و در سال 1963 ریاست دپارتمان مهندسی برق دانشگاه برکلی را که بالاترین عنوان در رشته مهندسی برق است- کسب نمود. لطفیزاده انسانی است که همیشه موارد مخالف را مورد بررسی قرار داده و به بحث درباره آن میپردازد. این خصوصیت- قابلیت پیروزی بر مشکلات را به لطفیزاده اعطا نموده است.

او در برکلی یک استاد تمام سرشناس و دانشمندی نامدار در زمینه مدارهای الکتریکی و مهندسی سیستم بود. او اثر پیشگامانه خود در زمینه مجموعههای فازی را در ۱۹۶۵ منتشر کرد- اثری که در آن به شرح ریاضیات نظریه مجموعه فازی پرداخت. او در ۱۹۷۳ نظریه منطق فازی خود را طرح کرد.

پژوهش تخصصی

وی در دانشگاه کلمبیا- با تدریس در زمینه -تیوری سیستمها- کارش را آغاز کرد. سپس به تدریس در چند دانشگاه معتبر آمریکا پرداخت. در سال ۱۹۵۹ به برکلی رفت تا به تدریس الکتروتکنیک بپردازد. از سال ۱۹۶۳- ابتدا در رشته الکتروتکنیک و پس از آن در رشته علوم کامپیوتر کرسی استادی گرفت.
لطفی همواره ذهنی خلاق داشت و در زمینه تخصصی خود نظریههای متعددی ارایه کرد. او در اوایل دهه ۱۹۶۰ متوجه شد که نقش انسان و مغز انسان در دانش مهندسی سیستم لحاظ نشدهاست. در سال ۱۹۶۵ مقالهای با عنوان -مجموعههای فازی- منتشر کرد که در آن با وارد کردن ارزشهایی مثل کوتاه و بلند در ریاضیات- متغیرهای فازی را معرفی کرد. او روش تازهای برای بررسی عدم قطعیت ارایه کرد که شبیه تیوری احتمالات بود- اما عین آن نبود.

پروفسور لطفی زاده

بازنشستگی

پروفسور لطفی زاده بهطور رسمی از سال ۱۹۹۱ بازنشسته شد. وی مقیم سانفرانسیسکو شد و در آنجا به پروفسور -زاده -Professor Zadeh- مشهور بود. زاده یک عکاس آماتور موفق بود و مشخصا در زمینه پرتره پیشرفت کرده بود. الکساندر فیودورویچ کرنسکی بدون اطلاع یا اجازه زاده از یکی از پرترههای او بر روی جلد اتوبیوگرافی خود استفاده کرد. او تاکنون از شخصیتهای معروفی همچون روسای جمهور آمریکا- ترومن و نیکسون- کلود شنون- ادگار وارز و مستیسلاف روستروپوویچ عکاسی کردهاست.
سرگرمی دیگر پروفسور لطفی زاده های-فای است. او در اتاق نشیمن خود ۲۸ بلندگوی حساس تعبیه کرده تا به موسیقی کلاسیک با کیفیت بالا گوش کند.

دیگر مشارکتها

لطفی زاده همچنین درکنار جان ر. راگاتسینی در ۱۹۵۲ به خاطر پیشگامی در توسعه دادن تبدیل زد- که در پردازش سیگنالهای گسسته مورد استفاده قرار میگیرد شناخته شدهاست. این روشها هماکنون در پردازش سیگنالهای گسسته- کنترل دیجیتال- و دیگر سیستمهای گسسته در صنعت و پژوهش مورد استفاده است. این دو حرف زد را برای تبدیل زد بهکار برده و رایج کردند.

و در سال ۲۰۱۱ و در ۹۰ سالگی مفهوم -اعداد زد- را مطرح کرد تا عدم قطعیت را به ارزشهای رقمی اعداد فازی بیفزاید. این مفهوم در سال ۲۰۱۳ به نام او ثبت شد. ثبت این مفهوم انگیزهای شد برای تاسیس یک شرکت استارتآپ در مریلند آمریکا. فقط در آمریکا شاید بیش از ۳۰ هزار ابداع و اختراع بر اساس تیوری سیستمهای فازی- محاسبه با واژگان و اعداد زد ثبت شدهاست. آثار- افکار و ابداعات لطفی زاده تقریبا به همه جنبههای زندگی ما نفوذ کرده- از دوربینهای هوشمند گرفته- تا خودروها- آسانسورها و حتی ماشین جستجوی گوگل.

پیشینه و افتخارات

پروفسور لطفی زاده بیش از ۳۵ دکترای افتخاری از دانشگاههای معتبر دنیا و جوایز متعدد از ژاپن- آمریکا- شوروی- روسیه- آذربایجان و ایران دریافت کرد و عضو آکادمیهای علمی بیشمار بود. او در سال ۱۹۷۳ به عضویت در آکادمی ملی مهندسی برگزیده شد.
وی یکی از پژوهشگرانی است که دارای بیشترین ارجاع -highly-cited- در مقالات علمی دنیاست. بیش از ۲۰۰ مقاله علمی را بهتنهایی در کارنامه علمی خود دارد و در هییت تحریریه ۵۰ مجله علمی جهان مقام -مشاور- را داراست. زاده تا اکتبر ۲۰۱۴- ۱۴۰٬۰۰۰ یادکرد در گوگل اسکالر داشته و نیز ۳۵۰٬۰۰۰ مقاله دارای کلمه -فازی- در عنوان خود بودهاند.
در اسفندماه ۱۳۹۴ دانشگاه تهران به عنوان اولین دانشگاه محل تحصیل ایشان ضمن برگزاری بزرگداشتی نشان دکترای افتخاری خود را بدون حضور او به او اهدا کرد.
لطفی زاده در سال ۲۰۰۹ موفق به اخذ نشان افتخار بنجامین فرانکلین شد.

پروفسور لطفی زاده

زندگی شخصی و اعتقادات

گفته میشود که زاده -ناسیونالیسم را رد میکند- و بر این اصرار میورزد که مسایل خیلی عمیقتری در زندگی وجود دارد- و از او نقل شده که: -مسیله این نیست که من آمریکایی- روس- ایرانی- آذربایجانی یا هر چیز دیگری هستم. همه این مردم و فرهنگها به من شکل دادهاند و من با همه آنها کاملا راحتم.- او در همان مصاحبه ذکر میکند: -لجاجت و سرسختی- نترسیدن از درگیرِ مجادله شدن- این تا حد زیادی سنت ترکی است. این بخشی از شخصیت من هم هست. من میتوانم خیلی سرسخت باشم. این احتمالا برای توسعه منطق فازی مفید بودهاست.- او خود را -از حیث جهتگیری ریاضیاتی- یک آمریکایی- یک مهندس برق ایرانی متولد روسیه- وصف میکند.
لطفی زاده روز ۲۰ مارس ۱۹۴۶ و در ایام نوروز با فی سند- دختر یک خانواده لتونیایی ازدواج کرد. خانواده فی سالها قبل به تهران مهاجرت کرده بودند و او در آنجا با لطفی آشنا شده بود. او و لطفی زاده یک دختر به نام استلا و یک پسر به نام نورم زاده -Norm Zada- داشتند.
زاده در ۶ سپتامبر ۲۰۱۷ درگذشت. او در باکو- آذربایجان دفن شد. مراسمی برای وداع با او با حضور الهام علیف رییس جمهور آذربایجان برگزار شد.

منبع :

مسیر ایرانی

آکاایران

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...