فریدا کالو – Frida Kahlo

فریدا کالو

فریدا کالو با نام کامل ماگدالنا کارمن فریدا کالو ی کالدرون د ریورا نقاش مکزیکی و یکی از زنان نامدار تاریخ هنر معاصر است- او بهویژه بهخاطر خودنگارههای هنرمندانهاش مشهور است

زندگینامه فریدا کالو

مقدمه

بی شک یکی از بزرگ ترین نقاشان قرن بیستم مکزیک است. این نام برای مردم آمریکا- واروپا نامی آشناست. پدری نقاش- قلم مو در دست او می گذارد تا در خانه نشینی های سال های درد- تصاویری از رنج های همیشه خود را بهتصویر بکشد. نقاشی های فریدا همیشه یک شخصیت اصلی دارد که خود اوست با همان ابروی های سیاه و در هم تنیده که چهره ای متفاوت از او ارایه کرده است. اگر همسر او دیه گو مدام پا از حریم تعلقات خانواده و همسر بیرون می گذارد فریدا. قریدا که از نقص محسوس پا رنج می برد با حادثه تصادف دوران تلخی را تجربه می کند.نیز در روابط مشروع و نامشروع خود به معاشقه شخصیت های معروفی تن می دهد و چهره وحشی و جذاب خود را بی مخاطب نمی گذارد. نقاشی های او راوی درد و رنج ها و اندیشه های اوست. نقاشی های او زندگی را در آستانه خاموشی وفراموشی زنان نشان می دهد. قهرمان اصلی نقاشی فریدا- نوع زن امروز و همیشه است زنی که همیشه در خطر تبعیض و انهدامقرار دارد.

اوایل زندگی فریدا کالو

فریدا کالو در ششم جولای سال 1907 در شهر کوچک کویوکان نزدیک شهر مکزیکو به دنیا آمد. مادرش دو رگه ای بود ازاسپانیایی و بومیان مکزیک و پدرش آلمانی بود. فریدا در خانه با سه خواهر تنی و دو خواهر ناتنی- در محیطی کاملا زنانه بزرگ شد. او نیز همچون بسیاری از هنرمندان اثر گرفته از دور و برش و جنبش های اجتماعی بود. سه ساله بود که انقلاب و جنگهای داخلی مکزیک آغاز شد. او خودش را فرزند انقلاب معرفی می کرد- حتی بیست سال بعد با اوج گرفتن نازیسم در آلمان به آلمانی بودن خودش افتخار می کرد و نام خودش را با اضافه کردن یک -e-ازFrida به Fridea – که واژه آلمانی Frieden به معنی صلح و آشتی می باشد- تغییر داد.اما با گذشت زمان در تابلوهایش از نمادها و رنگ های بومیان مکزیک بیشتر استفاده کرد.

وقتی فریدا شش ساله بود به بیماری فلج اطفال مبتلا شد و به همین سبب پای راستش ضعیف تر و باریک تر از پای دیگرش بودو برای پنهان کردن آن همیشه دامن بلند می پوشید. این کاستی ها باعث شده بود که نوع نگاه او به دنیا با سایرین متفاوت باشد. باوجود دختر بودن در مسابقات بوکس شرکت می کرد. در دبیرستان با گروه های خراب کار و قلدرهای کلاس بیشتر دوست بود و دلباخته رهبر گروه بود. در سپتامبر 1952 در یک تصادف شدید اتوبوس از ناحیه شانه- سینه- کمر- لگن و پا دچارشکستگی های زیادی شد و یک تیره آهنی رحم او را مجروح کرد و او را تا پایان عمر از داشتن فرزند محروم نمود.خودش درباره لحظه سانحه میگوید -دسته صندلی چون شمشیری که به گاو میزنند در من فرورفت.- در این میان- به دنبال جراحتی که بر اثر فرورفتن میلهای آهنی بر رحم او ایجاد شد- فریدا تا پایان عمر از داشتن فرزند محروم ماند.

روی آوردن و گرایش به نقاشی

پس از این تصادف- بستر بیماری جایی بود که فریدا درست در نقطهای که میتوانست پایان زندگیاش باشد- سرنوشت خود را به دست گرفت و برای اولین بار شروع به کشیدن نقاشی کرد- او با عاریهگرفتن لوازم این کار از پدرش توانست امیال- آرزوها و رنجهایش را از جسم ساکن و سراسر آتل و گچگرفتهاش روانه بوم نقاشی کند. او از آسیبهای جسمیاش جان سالم به در برد و در نهایت قادر به راهرفتن شد. با این وجود- درد پای فریدا هرگز بهطور کامل او را ترک نکرد. فریدا پس از این توجهش را از حرفه پزشکی به نقاشی معطوف کرد.

فریدا کالو

تمایلات عشقی و جنسی فریدا کالو

فریدا تجربیات عاطفی پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشت. پس از حادثه تصادف- نامزدش از ازدواج با او منصرف شد. فریدا پس از بهبودی- پرترههای خودش را نزد دیهگو ریورا- نقاش دیواری معروف و کمونیست مکزیکی برد که قبلتر در دوران کوتاه و ناتمام دانشجویی پزشکی در کلاسهای طراحی با او آشنا شده بود. نقاشیهای کالو مورد توجه دیهگو ریورا قرار گرفت و این دیدار دوباره آغازی شد برای زندگی مشترک آن دو که بعدا در سال ۱۹۲۹ با او ازدواج کردند در زمان ازدواج دیهگو ۴۲ ساله بود و فریدا ۲۲ سال داشت. مادر فریدا که با ازدواج آن دو مخالف بود به آنها مثل -فیل و فاخته- را نسبت داد. فریدا خود در اینباره میگوید:

عاقبت روزی رسید که تابلوهایم را به نقاش بزرگ مکزیک نشان دادم. دیهگو هنرم را تحسین کرد. در یک لحظه حس کردم زیبایی وجود مرا درک کرده و حالا من عاشق دیهگو بودم و دیهگو ریورا عاشق من!… روزها که میگذشت- من دیهگو را هم در کنارم کشیدم و دیهگو نیز مرا در نقاشیهایش گنجاند. من سوسیالیست شدم و دیهگو عاشق. آقای ریورا- نقاش بزرگ مکزیک همسر من است. من خوشبختم. حالا فقط دلم میخواهد از دیهگو فرزندی داشته باشم.

اما برای او نه خوشبختی به طور کامل محقق شد و نه آرزوی داشتن فرزند میسر. فریدا یک بار از دیهگو باردار شد که به سقط ناخواسته جنین انجامید. این تجربه ناکام مادری در آثار بعدی او نمود عینی پیدا کرد. تابلوی معروف فریدا از خودش- جنین- رحم و خون گویای همین حادثهاست.

در زمینه زندگی زناشویی نیز ازدواج کالو و ریورا بیثبات بود و در طول سالهای پس از ازدواج- این زوج هنرمند هر یک شریکهای جنسی جداگانهای برای خود داشتند. فریدا در خاطراتش به چند تن از آنها همچون لیو تروتسکی- سیاستمدار کمونیست گریخته از شوروی و پولت گدار- همسر چارلی چاپلین- اشاره میکند.

در سالهای جنگ جهانی دوم که اروپا در آتش جنگ میسوخت- پایتخت فرهنگی و هنری از پاریس بهنوعی به مکزیکوسیتی منتقل شده بود و هنرمندان- روشنفکران و ناراضیان تبعیدی زیادی از جمله لیو تروتسکی- لوییس بونویل به مکزیک کوچ کرده بودند. در این دوره خانه فریدا و دیهگو پاتوق بسیاری از این افراد بود که عموما گرایشهای چپ داشتند. گرچه فریدا با اینان معاشرت داشت -و پیش از این نیز به سال ۱۹۲۸ در اروپا به عضویت حزب کمونیست درآمده بود- اما هرگز این تمایلات در آثارش نمود پیدا نکرد- گرچه حتی پس از ترور تروتسکی- همچنان طرفدار استالین باقیماند و بعدها به مایو نیز توجه نشان داد.

از آغوش تروتسکی بوی جنگ میآمد. او در وجود من چه میجست؟ وقتی به آغوش تروتسکی رفتم زیباییام دوباره به من برگشته بود و حالا تروتسکی ترور شدهاست.
اما حادثه روحی بزرگ هنگامی رخ داد که ده سال پس از زندگی مشترک- فریدا همسرش را همبستر با خواهر کوچکترش -کریستینا- دید و از دیهگو جدا شد. اما این جدایی دیری نپایید و این دو دوباره در سال ۱۹۴۰ به یکدیگر پیوستند. او خود در مورد دوران جداییشان چنین میگوید:

دیگر دیهگو هم با من نیست- رهایش کردم. حالا خودم هستم. نقاشی میکنم. این بار خودم را میکشم. دست در دست خودم- با خودم ازدواج کردهام. راستی- آیا من برای خود کافیام؟
با این وجود- فریدا همیشه درباره دیهگو میگفت: -دیهگو- مرد چاق نقاشم که همیشه روی پیشانیام چون آفتاب میدرخشد…-

عقاید سیاسی

در آن زمان انقلاب مکزیک که به رنسانس میمانست رخ داده بود. این رنسانس را ادبیات و هنر جدیدی همراهی میکرد که بیشتر فلسفی بود تا سیاسی. پس از انقلاب حزبی کمونیستی تشکیل شد. احساسات ملیگرایانه- ضدامپریالیسمی و تمایل به بازگشت به فرهنگ آزتک نیز درمیان روشنفکران همفکر فریدا شدید بود.

کالو یکی از طرفداران فعال کمونیسم بود. او رابطه عشقی کوتاهی نیز با لیون تروتسکی که نهایتا در ۱۹۴۰ در شهر مکزیکو توسط نمایندگان استالین ترور شد- برقرار کرد. مدتی بعد از مرگ تروتسکی- فریدا موضعش را تغییر داد و حمایت خود را از شوروی زیر رهبری استالین اعلام کرد. او از طرفداران مایو بود و از چین به عنوان -امید جدید سوسیالیسم- نام میبرد. خانه کالو با نقاشیها و طرحهای بسیاری با مضامین سوسیالیستی- از جمله تصاویری از مارکس- انگلس- استالین و مایو تزیین گشتهبود.

امروزه فریدا کالو از دیدگاه جنبشهای فمینیستی یکی از نمونههای برتر زنان فمینیست قلمداد میشود. گرچه به نظر میرسد که او خود از اینگونه تمایلات و جبهه بندیها برکنار بود.

سبک هنر

در مرکز اکثر آثار فریدا- خود او را میبینیم که با تکنیکی استوار در ایجاد خطوط و نهادن رنگهایی که گویی کاملا مطمین بر جای خود نشستهاند و با چشمانی هشیار و لبهایی که انگار بدون هیچ درزی برهم نهاده شده و در سکوت ترسیم شدهاند- به مخاطب زل زدهاست. از ۱۴۳ نقاشیای که او کشیدهاست ۵۴ نقاشی خودنگارهاند. چهرهنگاریهای کالو از خودش آمیخته با مفاهیم و نمادهای شخصیاند. این خودنگارهها اغلب به همراه حیواناتی کوچک و گیاهانی تزیینی در میان قابها ظاهر شدهاند. میمونها و گربههایی با رنگ سیاه که دست در گردن فریدا حلقه کردهاند و همگام با او به جایی بیرون از تصویر — که چشم تماشاگرشان است — خیره شدهاند- یا گیاهانی که گاه بزرگتر از اندازه واقعی در پسزمینه او را در بر گرفتهاند و گلهایی که در عین سرزندگی رنگهایشان- مرده و لخت- زینت گیسوان او شدهاند.

فریدا در خودچهره با گردنبند خار و مرغ مگس خود را در حالی ترسیم کرده که گردنبندی از خار با آویزی از مگسمرغ مرده بر گردنش است و میمونی با حالتی صمیمی و دوستانه به کشیدن این گردنآویز مشغول است گویی میخواهد بر درد آن بیفزاید. همچنین گربهای که در کمین مرغ مردهاست. میمون در نشانهشناسی باورهای عامیانه مکزیک- هم نشانه مرگ است و هم نمادی برای شوخطبعی و سرزندگی- و مرغ مگسخوار نیز طلسمی برای کامیابی در عشق- و همچنین معتقدند قهرمانان مُرده به شکل این پرنده به زمین بازمیگردند.

با سررشتهای که فریدا از علم پزشکی داشت- بعضی نقاشیهایش با دقت بسیار در کالبدشناسی بدن انسان کشیده شدهاند. در اغلب آثار فریدا رنج و صدمه متوجه بخش از گردن به پایین جسماش است که میتواند اشاره به آن تصادف سرنوشتساز جوانیاش داشته باشد.

فریدا در دوران زندگی کوتاهش همواره میخواست تا به بطن زندگی رسوخ کند و در این مسیر- جسم سرشار از درد خویش را در تابلوهایش عریان میکرد و میشکافت. او در مکزیکی که رو به سوی پیشرفت و گذار داشت تاریخ را بهعقب مرور میکرد.

در تابلوی دو فریدا که نقطه اوج نقاشیهای او و از شاهکارهای جنبش فراواقعگرایی در سده بیستم به شمار میآید- در سمت راست تصویر خود را در لباس بومیان مکزیک و در سمت چپ ملبس به پوشش اروپایی سده بیستم – که احتمالا لباس عروسی است – با دو قلب آشکار- نشسته بر نیمکتی سبزرنگ و دست در دست یکدیگر در زیر آسمانی متلاطم و خاکستری به تصویر کشید.
قلب فریدای اروپایی در سمت چپ از سوراخی که در لباس و بر روی سینهاش قرار دارد- دیده میشود. کشمکشها و تضادهای درونی نقاش- با بریدن رگ باورها و عقاید گذشته توسط فریدای اروپایی بهخوبی تکمیل شدهاست. آندره برتون- شاعر- نویسنده و نظریهپرداز فراواقعگرای فرانسوی پس از ملاقات با فریدا در سال ۱۹۳۸ در اینباره میگوید:
فریدا تنها کسی است در تاریخ هنر که توان شکافتن سینه و قلب و گفتن حقیقت بیولوژیکی و این را که در آنچه احساس میکند- دارد.

برتون که برای اولینبار نمایشگاه آثار فریدا را در ۱۹۳۹ در گالری جولین لوی در نیویورک برپا کرد فریدا کالو را سورریالیست خواند- لقبی که فریدا خود با آن موافق نبود و ادعا میکرد: -من ریالیسم خودم را میکشم. کالو هرگز خود را سوریالیست نمیخواند- هرچند که کارهایش گاهی به عنوان هنر سوریالیستی در نظر گرفته میشوند و او نمایشگاههای متعددی به همراه سوریالیستهای اروپایی برپا کردهبود.

فرهنگ مکزیکی نیز تاثیر زیادی بر کالو داشت و این موضوع به وضوح در نقاشیهایش نیز مشهود است. فریدا در پی کشف ریشههای اساطیری و فرهنگی زادبومش بود. تاثیر تصاویر کوچک اکسوتیو-وتیو نقاشیشده بر فلزات کوچکی را که برای نذر و شکرگزاری بر دیوار کلیساها نصب میکردند — و اتفاقا در اکثر موارد راوی حوادث ناخوشایند بودند — همواره میتوان در آثار فریدا مشاهده کرد. او مانند دستنگارههای مردم ساده و عام در اغلب آثارش توجهی به پرسپکتیو نشان نمیداد و به کمک رنگهای خالص و اولیه که به کودکانی پرجنبوجوش و جسور اما در حصر میماندند- روح غنی و رنجور خود را در تصویرهایش سرشار میکرد.

نمادهای اسطورهای و افسانهای آزتک بهوفور با خاصیتی دوگانه در آثار او به چشم میخورند. برای مثال خون را که در میان آزتکها باری شفابخش داشت و طی مراسم آیینی با خراشیدن و زخمیکردن بدن و ریختن خون روند تقدیس حاکم میشد- در پسزمینهای مانند بیابان خشک که هیچ نشانی از امید و رستگاری ندارد به تصویر میکشید- یا ماه کامل را — که نمادی شوم و بلاخیز بود — در مجاورت خورشید ترسیم میکرد و به سر مادر تاریکی و شب باران میباراند.او این تضادها را کاملا حقیقتجویانه و عاری از لفافه- با خطوط راسخ و واضح جداکننده میانی به تصویر میکشید. حتی آثار طبیعت بیجان او — که خود طبیعت زنده نامگذاری کرده بود — بهخوبی نمایانگر این تضادند. همنشینی میوههای تازه و سالم در کنار میوههایی گازخورده و پلاسیده.

نقاشیهای فریدا بازتابی از تجارب و زندگی شخصی او هستند. وی در نقاشیهایش تاکید زیادی بر رنج و همچنین زندگی خشن زنان دارد. شیفتگی و کشش او به مسایل زنانه و روش صریح و صادقانهای که به وسیله آن- این شیفتگی را در نقاشیهایش نشان میداد- باعث شدهاست بعضی صاحبنظران او را به عنوان یکی از فمینیستهای قرن بیستم برشمردند.

فریدا همذاتپنداری را در کارهایش به اوج میرساند و بر ناخودآگاه مخاطب غلبه میکند. اشکهای دانهدرشتی که از چشمان او جاری است و روح غمانگیز حاکم بر چهره او هیچ ترحمی برنمیانگیزاند- چراکه او به جان بیننده رخنه میکند- جایی که دیگر فاصلهای با زنی که در تابلو زندگی میکند احساس نمیشود.فریدای آثار کالو با تمام رنجی که از جهان در او موج میزند- سعی نمیکند خود را بدون این جهان ببیند. او هستی را با خود به درون چارچوب تابلو میکشد- او نمیخواهد که تنها باشد. پیکاسو در تنها نامهاش به دیهگو مینویسد:
نه در آیین- نه من و نه تو- هیچکدام در مرتبهای نیستیم که بتوانیم یک سر بکشیم- آنگونه که فریدا میکشد.

آثاری درباره کالو

درباره زندگی کالو سه فیلم ساخته شدهاست:
فریدا کالو نام فیلم مستندی بود که در سال ۱۹۸۲ در آلمان ساخته شد.
در سال ۱۹۸۴ فیلم داستانیای با عنوان فریدا- طبیعت زنده ساخته شد.
در سال ۲۰۰۲ در هالیوود فیلمی با نام فریدا به کارگردانی جولی تیمور و براساس زندگی فریدا ساخته شد. نقش فریدا را در این فیلم سلما هایک بر عهده داشت که اگرچه این فیلم در جهان بازتاب موفقی داشت اما در مکزیک با مخالفتهای گستردهای مواجه شد.

مرگ فریدا کالو

در ۱۹۵۳ پزشکان به دلیل وخامت بیماری قانقاریا مجبور شدند یکی از پاهای فریدا را قطع کنند. فریدا که یک سال آخر عمرش را بر صندلی چرخدار میگذراند برای تحمل دردهای جسمی و روحی به اعتیاد روی آورده بود.

در نهایت- فریدا کالو در ۱۳ ژوییه ۱۹۵۴ به دلیل انسداد جریان خون درگذشت. خاکستر او هماکنون درون کوزهای در خانه قدیمی اوست که حالا تبدیل به -موزه فریدا کالو- شدهاست.او چند روز پیش از درگذشتش در یادداشتهای روزانهاش نوشته بود: -امیدوارم عزیمت لذتبخش باشد و امیدوارم هرگز بازنگردم.-

منبع :

ماها

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...