آلنوش طریان – Alenush Terian

آلنوش طریان

آلنوش طریان یا آلنوش تریان فیزیکدان ایرانی ارمنیتبار بود که به -مادر نجوم- و -بانوی اختر فیزیک ایران- ملقب گردیدهاست – وی به زبانهای فارسی- ارمنی- فرانسوی تسلط داشته و با ترکی و انگلیسی آشنایی داشت

زندگی آلنوش طریان

آلنوش طریان در روز سه شنبه ۱۸ آبان ۱۲۹۹ برابر با ۹ نوامبر ۱۹۲۰ برابر از پدر و مادری تحصیل کرده و اهل فرهنگ در تهران زاده شد. پدرش آرتو طریان در رشته بازیگری و نمایش از مسکو دانشآموخته شد. پدر آلینوش شاعر و مترجم و مادر ایشان فارغ التحصیل رشته ادبیات از سوییس بود.

پدر بانو طریان در جلفای اصفهان و مادرش در تهران چشم به جهان گشودند. پدر دکتر طریان پارههایی از شاهنامه را به ارمنی بازگردانی کرده بود. مادر بانو طریان نیز دانش آموخته رشته ادبیات از سوییس بود. او نخستین زن ایرانی ارمنی است که شعرهای فارسی را دکلمه و در هنر نمایش نیز فعالیت میکرد. آلنوش طریان در خانوادهای با چنین پشتوانه فرهنگی ادبی وهنری خانوادگی دوران کودکی را سپری کرد.

آلنوش طریان تحصیلات پایه را در مدرسه ارامنه و دوره دبیرستان را در دبیرستان انوشیروان دادگر زرتشتیان سپری کرد. او مدرک لیسانس خود را در سال ۱۳۲۶ از دانشگاه تهران دریافت کرد و همانجا به عنوان متصدی عملیات آزمایشگاهی دانشکده علوم استخدام شد. سپس برای بورس تحصیلی درخواست کرد ولی به دلیل زن بودن او- استادش- محمود حسابی- با این درخواست موافقت نکرد- بنابراین آلنوش طریان به خرج خانواده خود به دانشگاه سوربن رفت و سال ۱۳۳۵ -۱۹۵۶ میلادی- از آن دانشگاه مدرک دکترا گرفت.

با وجود پیشنهاد استادی در دانشگاه سوربن- دکتر طریان با هدف خدمت به کشورش به ایران بازگشت و در دانشگاه تهران به عنوان دانشیار ترمودینامیک منصوب شد.
او در سال ۱۳۳۸ برای شرکت در بورسیه دولتی آلمان غربی در مطالعه رصدخانه خورشیدی انتخاب شد و پس از چهار ماه مطالعه به ایران بازگشت و در سال ۱۳۴۵ نقش عمدهای را در بنیانگذاری نخستین رصدخانه فیزیک خورشیدی در ایران ایفا کرد.
خانم دکتر طریان در سال ۱۳۴۳ به مقام استادی در دانشگاه تهران رسید و نخستین شخصی بود که درس فیزیک ستارهها -اختر فیزیک- را در ایران تدریس کرد.
وی به زبانهای فارسی- ارمنی- فرانسوی تسلط داشته و با ترکی و انگلیسی آشنایی داشت.
آلنوش طریان بعد از ۳۰ سال تدریس- در سال ۱۳۵۸ به درخواست خویش بازنشسته شد.

آلنوش طریان

سالهای پایانی عمر

آلنوش طریان هرگز ازدواج نکرد و منزل خود را وقف به جلفای نو اصفهان و دانشجویانی که محل اسکان مناسبی ندارند نمود و در اواخر عمر در -آسایشگاه سالمندان توحید- زندگی میکرد.
طریان در روز ۱۵ اسفند ۱۳۸۹ برابر با ۶ مارس ۲۰۱۱ در سن ۹۰ سالگی به علت کهولت سن در تهران درگذشت.

خدمات علمی

پایهگذاری نخستین رصدخانه فیزیک خورشیدی.
برای نخستین بار درسهای فیزیک خورشیدی و اختر فیزیک را ارایه داد.
طریان برای گسترش دانش و بهرهگیری دانشجویان و ارمنیان خانه خویش را وقف کرد.
پایهگذاری نخستین تلسکوپ خورشیدی.

سمتها

طریان در سال ۱۳۴۳ به جایگاه استادی در دانشگاه تهران رسید.
طریان ریاست گروه تحقیقات فیزیک خورشیدی را به عهده داشت.

لوحهای تقدیر اهدا شده به آلنوش طریان

نشان مسروپ ماشتوتس از طرف عالیجناب جاثلیق آرام کشیشیان.
لوح تقدیر از طرف وزارت رفاه و تامین اجتماعی- به مناسبت کسب عنوان پیشکسوت برجسته کشوری- اهدا شده به دست صادق محصولی
لوح تقدیر از طرف مدیریت سازمان علوم و ستارهشناسی تهران- شهرداری منطقه یک- خانم نیلوفر قاسمی وش
لوح سپاس از طرف کیوان دواتگران- مدیر کل دفتر امور سالمندان
لوح تقدیر از طرف دانشکده فیزیک دانشگاه تهران
لوح تقدیر از طرف انجمن نجوم آماتوری ایران
لوح تقدیر از طرف ابوالحسن فقیه- رییس سازمان بهزیستی کشور- به مناسبت روز جهانی سالمندان-۱۳۸۵ خورشیدی-
لوح تقدیر از طرف موسسه ژیوفیزیک ایران- نبی بید هندی- رییس موسسه ژیوفیزیک -۱۳۸۵ خورشیدی-
لوح تقدیر از طرف دفتر ریاست جمهوری- زهره طبیبزاده نوری- مشاور رییس جمهور و رییس مرکز زنان و خانواده- به مناسبت کسب عنوان بانوی نمونه فرهیخته سال و بزرگداشت هفته زن -تیرماه ۱۳۸۵ خورشیدی-
لوح تقدیر از طرف انجمن خیریه بانوان ارمنیهای تهران-۱۳۸۵ خورشیدی-
لوح یادبود از طرف انجمن فرهنگی بیستون-۱۳۸۸ خورشیدی-
دریافت عنوان پیشکسوت نمونه کشور- از طرف سازمان بازنشستگی کشور- در چهارمین همایش پیشکسوتان ایران -آذر ۱۳۸۸ خورشیدی-
لوح سپاس از طرف سازمان اسناد و کتابخانه ملی- علیاکبر اشعری- مشاور رییس جمهور و رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی-۱۳۸۹ خورشیدی-
لوح تقدیر از طرف موسسه ترجمه و تحقیق هور و انجمن خیریه بانوان ارمنیهای تهران-۱۳۸۹ خورشیدی-

آلنوش طریان

گفتاورد

من دانشجوها را خیلی دوست داشتم و بالطبع دانشجوها هم من را خیلی دوست داشتند و این مسیله باعث شده بود تا کوچکترین ناراحتیای در دوران تدریسم احساس نکنم و با دانشجویانم مثل دوست رفتار میکردم و اصلا خودم را نمیگرفتم. معلم باید مهربان باشد و مهربانی را باید به دانشجوها و دانشآموزانش یاد دهد چرا که این جوانان آینده کشور هستند. اگر اساتید بداخلاق باشند- نمیتوانند درس اخلاق بدهند.
اساتید باید به طور مرتب مطالعه داشته باشند و باید اطلاعات خود را مطابق با مطالب روز کنند و دانشجویان هم باید خوب درس بخوانند.

فیلم مستند

در سال ۱۳۸۲ فیلمی مستند از زندگی دکتر طریان ساخته شد که -سوی خورشید- نام داشت. این فیلم مستند یکی از قسمتهای برنامه فرزانگان ایران بود که به سفارش شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی تهیه شد.

منبع :

آفتاب آنلاین

پرورش افکار

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...