جان ری — John Ray

جان ری دانشمندی اهل بریتانیا بود که در زمینه گیاهشناسی- جانورشناسی- تاریخ طبیعی- و الهیات طبیعی کار میکرد- او را به عنوان یکی از نخستین طبیعیدانان انگلیسی میشناسند- او کارهای مهمی را در زمینههای علمی مربوط به زیستشناسی منتشر کرد- طبقهبندی او از گیاهان در کتابش با عنوان Historia Plantarum- گامی مهم به سوی طبقهبندی نوین زیستی بود

زندگی جان ری

جان ری در ۲۹ نوامبر ۱۶۲۷ بلک نوتلی- نزدیک براینتری- اسکس بریتانیا متولد شد. جان ری را همراه با لینه از بنیان گزاران اصلی علم زیست شناسی سیستماتیک می شناسند. وی اندیشه انتخاب نوع را به عنوان واحد بنیادی جمعیت مطرح کرد و انواع و گروههای بزرگتر را بر حسب نظامی که به ادعای او تسلسل عددی -نقشه خالق- بود در گروههای بزرگ طبقهبندی- جای داد که البته بعضی از این دسته بندی ها غلط از کار در آمد.
جان ری آهنگر زادهای بود که در بلک ناتلی نزدیک برین تری در اسکس انگلستان زندگی میکرد. تعلیمات مقدماتی را در همان برین تری دید و سپس در ۱۶ سالگی به کاترین هال در کمبریج وارد شد. پس از سه دوره درسی- خود را به کالج -تری نیتی- منتقل کرد و درآنجا تحت تربیت -جیمز دوپورت- استاد زبان یونان واقع شد.

جان ری هرچه بر سنش افزوده می شد- علاقه اش به تاریخ طبیعی بیشتر می شد و انرژی بیشتری را صرف پروژه های زیست شناختی می کرد. در این ایام ری و شاگردانش برای مشاهده و مطالعه جانوران و گیاهان در انگلستان و ویلز و به ویژه در حومه کمبریج به گردش می رفتند. ری در ۱۶۶۹ موفق شد تا گیاهنامه ناحیه کمبریج که نخستین اثر در نوع خود بود را بنویسد.
ری به همراه شاگرد و ملازم همیشگی اش فرانسیس ویلوبای -۱۶۷۲-۱۶۳۵- یک تیم دو نفری تشکیل دادند که برای مطالعه و جمع آوری نمونه های جانوری و گیاهی به اکناف سفر می کردند و بر اساس توافق- ری در مورد گیاهان و ویلوبای در مورد جانوران به تحقیق می پرداختند. ری میوه- برگ و اجزای گل را به عنوان پایه رده بندی انتخاب کرد و برای مطالعات نظام یافته خود طرح مشخص تعیین کرد. ری در ۱۶۶۷ کاتالوگ گیاهان بریتانیا را منتشرکرد که توصیف مشروحی از گیاه نامه جزایر بریتانیا بود. در ۱۶۶۹ به عضویت انجمن سلطنتی برگزیده شد و همراه با ویلوبای در -مراودات فلسفی- مقاله ای با عنوان -آزمایش هایی بر روی حرکت شیره در درختان- منتشر ساخت.

جان ری در شاهکار خود درمورد ساختار- فیزیولوژی- توزیع و طرز رشد گیاهان اطلاعاتی ثبت کرده است و ازحدود ۱۸۶۰۰ گیاه که در واقع تمام گیاهان شناخته شده آن زمان بوده نام برده است. ری در ۱۶۸۴ کار ویلوبای را در مورد پستانداران و خزندگان دنبال کرد و دست نوشته های او را در مورد ماهیان پس از ویراستاری در ۱۶۸۶ منتشر ساخت. پژوهش های ری در مورد -چارپایان و خزندگان- -۱۶۹۳- مهمترین کار جانورشناسی او به حساب می آید. وی نظریه ارسطو را در مورد تقسیم پستانداران به جانوران تک سم- زوج سم و انگشت دار نپسندید و به جای آن نظامی شامل دو دسته پیشنهاد کرد- سم داران و ناخن داران. بهترین اثر او در حیطه حشره شناسی -فلس بالان- نام داشت که سلسله مراتب حشرات را توضیح می داد.

در این هنگام سلامت جان ری تا حدودی از دست رفته بود و وی به ناچار به همراه زن و فرزندانش به میلاد گاه خود یعنی -بلک ناتلی- بازگشت. اما علاقه بیش از حد او به کار اجازه استراحت به او را نمی داد و چون خودش قادر به حرکت کردن نبود فرزندان و دوستانش را برای جمع آوری نمونه ی حشرات می فرستاد. به هر حال وی با وجود موانع بسیار موفق شد مقاله ای در مورد رده بندی حشرات تهیه کند که این مقاله در ۱۷۰۴ آماده انتشار شد.

از دیگر آثار جان ری می توان به -مباحثات مادی و الهی- اشاره کرد که مقاله ای است در مورد سنگواره ها و دیگر جنبه های زمین شناسی که در ۱۷۱۳ و پس از مرگ وی منتشر شد. او علیرغم کسالت ممتد تا ۷۸ سالگی زنده ماند و در ۱۸۴۴ به افتخار وی -انجمن ری- با هدف انتشار آثار او در مورد تاریخ طبیعی تاسیس شد.
کار جان ری در گیاه شناسی و جانورشناسی اساسا بر پایه توضیح و رده بندی استوار بود. او با رضایت خاطر- خویش را وقف مشاهده- متمایز ساختن- تعریف و نظم دادن اطلس های گیاهی و جانوری مناطق مختلف به شیوه سیستماتیک کرد. وی تاکید داشت که رده بندی موجودات باید بر اساس ساختار صورت بگیرد نه بر اساس مشخصات غیر اساسی مانند رنگ و اندازه و شکل ظاهری. این رهنمود مهم بر نحوه برداشت بسیاری از متاخرین تاثیر نهاد

او کارهای مهمی را در زمینههای علمی مربوط به زیستشناسی منتشر کرد. طبقهبندی او از گیاهان در کتابش با عنوان Historia Plantarum- گامی مهم به سوی طبقهبندی نوین زیستی بود. ری سامانه تقسیم دوبخشی را که بر پایه آن گونهها بر پایه اقسام پیشفرضشده طبقهبندی میشدند رد کرد- و به جای آن گیاهان را بر پایه شباهتها و تفاوتهایشان برآمده از مشاهده تقسیمبندی کرد. او با این کار- تجربهگرایی علمی را جایگزین خردگرایی استقرایی فیلسوفان مدرسی کرد. او نخستین کسی بود که تعریفی زیستی از واژه -گونه- ارایه داد.

مرگ

جان ری در ۱۷ ژانویه ۱۷۰۵ میلادی -۷۷ سالگی- در بلک نوتلی درگذشت.

منبع :

مجله علمی ایران

آکاایران

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...