رامایانا – Ramayana

رامایانا -دوناگری حماسه باستانی هندوستان است که تقریبا در بین سالهای ۴۰۰ پیش از میلاد تا ۲۰۰ پس از میلاد نگاشته شدهاست. رامایانا که در کنار مهاباراتا- دو منظومه بزرگ حماسی هند را به وجود میآورد- رکن مهمی در ادبیات حماسی هند به شمار میرود

معرفی نویسنده

والمیکی -زندگی در پیرامون ۴۰۰ پیش از میلاد در شمال هند- پیشگام چامهسرایی در ادبیات سانسکریت بود. او سراینده اثر حماسی رامایانا بود. او را به سانسکریت ادی کوی یا نخستین شاعر میخوانند و وی را از برای پدیدآوردن ساختار شعر سانسکریت و نخستین شلوکا میستایند. او را پدر شعر هندی میخوانند.
جنبش دینیای موجود است که برپایه رامایانا و یوگاوشیستا پایهریزیشده و به نام والمیکی والمیکیسم نامگرفتهاست.

رامایانا

درباره کتاب

رامایانا یا رامایانه به معنای سرگذشت راما از حماسه های بزرگ هندی به زبان سانسکریت است . این داستان از وفاداری های بزرگ که خاص مردم هند است ٬ سخن می گوید.

رامایانا -دوناگری حماسه باستانی هندوستان است که تقریبا در بین سالهای ۴۰۰ پیش از میلاد تا ۲۰۰ پس از میلاد نگاشته شدهاست. رامایانا که در کنار مهاباراتا- دو منظومه بزرگ حماسی هند را به وجود میآورد- رکن مهمی در ادبیات حماسی هند به شمار میرود. برخلاف مهاباراتا- رامایانا تنها به داستانهای رزمی نمیپردازد بلکه در میان داستانها- به آموزههای دانشمندان و حکیمان هندی و دیدگاههای فلسفی و دینی میپردازد. نظم رامایانا را به والمیکی نسبت دادهاند که در حدود سده سوم پیش از میلاد مسیح میزیسته و گفته شده که سرودن شعر را بی هیچ پیش زمینه- و به صورتی شهودی و خودجوش آغاز کرده- و تلسی داس- شاعر نامدار و صاحب سبک هندی که در حدود سالهای ۱۵۳۲ تا ۱۶۲۳ میلادی میزیسته نیز این منظومه را از زبان سانسکریت به نظم هندی مردمی درآوردهاست.

مهمترین شخصیتهای این حماسه عبارتند از: راما- سیتا- هانومان- لاکشمانا و بهاراتا. رامایانا که از حیث اهمیت احترام و ارزش همپایه مهاباراتا است حاوی ۲۴۰۰۰ بیت -اشلوکا- میباشد و از مهاباراتا به مراتب کوتاهتر است. رامایانا از دو واژه -رام- و -اینه- ترکیب یافته که روی هم به معنای -سفر راما- است اما به طور مجازی- سرگذشت رام و آنچه از رخدادها بر سر او آمده را شامل میشود.

رامایانا

درونمایه

داستان اصلی متعلق به راما- هفتمین تجسم ویشنو- و پسر دشرت پادشاه ایودهیا در هند شمالی است و او در سراسر داستان بعنوان ربالنوع یاد شده و کارهای دلیرانه و قهرمانانه وی مورد ستایش پیروان دین هندو قرار گرفتهاست.

در رامایانا اطاعت از بزرگان- زندگی کمال مطلوب خانوادگی و پیوندهای خوب خانوادگی درس داده شدهاست. سیتا- نشانه عصمت و عشق به همسر- یکی از قطبهای قوی این داستان است که همراه با قطب دیگر آن یعنی شوهر و شجاعت و شیدایی او نسبت به وی- منظومه رامایانا را شکل میبخشد. این دو همسر که نماد دو انسان برگزیده و کاملند- به مثابه دو ربالنوع- نزد هندیان مورد ستایش هستند و افسانه عشق و ایثارشان- خاستگاه پیدایش بسیاری باورها و آفرینشهای هنری بودهاست. وفاداری لاکشمان نسبت به راما نیز به عنوان فضیلتی اخلاقی مورد احترام و ستایش اهل هند است.

بخشها

این منظومه- بر هفت -کاند- یا -بخش- یا نظایر آن تقسیم شده که هر یک- یکی از رویدادهای مهم داستان را در بر میگیرد و آن هفت- عبارتند از:

۱- بال کاند -بخش کودکی رام-.
۲- اجودهیا کاندیا -ایودهیا کاند- -بخش تبعید رام-.
۳- بن کاند یا ون کاند -بخش زندگی رام در جنگل-.
۴- کسکندها کاند -بخش توقف رام در کسکندها-.
۵- سندر کاند -بخش رفتن هنومان به لنکا و آتش زدن-.
۶- لنکا کاند -بخش جنگ و نبرد-.
۷- اوتر کاند -بخش پایانی زندگی رام و تبعید سیتا و…-.

به باور برخی از پژوهندگان- گفتار یکم و هفتم- جزو منظومه اصلی نبوده و بعدها به آن پیوست گردیدهاست.

خلاصه کتاب رامایانا

داستان از آنجا شروع می شود که پادشاه آیودهیا که سلطانی درستکار است ٬ احساس می کند که دوران پیری وی نزدیک می شود و اعلام می کند که می خواهد پسر خود راما را به تخت بنشاند و خود کناره گیری کند اما ملکه جوان کشور از این خبر خشمگین می شود و می خواهد پسر او بهاراتا بر تخت بنشیند وچون پادشاه زمانی به او وعده داده بود که هر چه او بخواهد انجام دهد ٬ به نزد شوهر می رود و از او می خواهد که راما را برای ۱۴ سال در جنگلی به ریاضت و آوارگی روانه سازد و بهاراتا را به جای برادر بر تخت نشاند.

پادشاه از شنیدن این خبر اندوهگین می شود و از ملکه می خواهد از این تصمیم صرف نظر کند اما ملکه می گوید یک پادشاه نباید عهد خود را فراموش کند . وقتی راما از ماوقع باخبر می شود اعلام می کند که در کمال رضایت از فرمان پدر اطاعت می کند و از همسرش سیتا می خواهد که تا بازگشت او بهاراتا را پادشاه بداند اما سیتا حاضر به ماندن نمی شود و همراه شوهرش به جنگل می رود . در این سفر لاکشمن ـبرادر دیگر راما ـنیز باوی همسفر می شود از سوی دیگر بهاراتا نیز اعلام می کند که هیچگاه به جای راما بر تخت نمی شیند و فقط از جانب او بر کشور سلطنت خواهد کرد.

مدت ۱۰سال راما به اتفاق همسر و برادر خود در جنگل به سر می بردو با مشکلات دست و پنجه نرم می کنند .در این میان غولی غارتگر به نام راوانا تصمیم می گیرد با ربودن سیتا شوهرش را آزار دهد. وی خود را به صورت غزالی در می آورد و سیتا را فریب می دهد و وی را با خود به آسمان ها می برد.

راما و لاکشمن به دنبال سیتا همه جا را زیر پا می گذارند و در نهایت پادشاه میمون ها آنها را یاری می دهد تا سیتا را بیابند و در نهایت پس از جنگی خونین که بین سپاه راما -میمون ها – و سپاه راوانا اتفاق می افتد٬ سیتا نجات می یابد .سیتا پس از نجات به دلیل شایعاتی که درباره ی او بر سر زبان ها افتاده است که وی به راما خیانت کرده و همسر راوانا شده است از آتش می گذرد و بی گناهی خود را به اثبات می رساند .

بالاخره مدت تبعید آنها به سر می رسد و آنها به سرزمین خود باز می گردند و راما برتخت سلطنت می نشیند . مردم راما را چنان دوست می داشتند که اکنون نیز به هنگام درود فرستادن ٬کف دستها را به هم می گذارند و می گویند: -رام. رام –

گفتنی است که در دوران های بعد راما در دل مردم به صورت خدایی که به سیمای آدمی درآمده بود ٬جای می گیرد.

برگردانهای فارسی

رامایانا از زمان اکبر شاه- ترجمههای گوناگون از افراد متفاوت به خود دیده و بارها از زبان سانسکریت به نظم و نثر فارسی درآمده- که نسخههایی از آن در هند و ایران و خارج از این دو کشور موجود است. این داستان را در روزگاران گذشته بیش از بیست نفر از سانسکریت به فارسی ترجمه کردهاند. از میان اینها- یکی از ترجمههای کامل- به امر سنگهه تعلق دارد که با تصحیح امر پرکاش- در لکهنو به چاپ رسیده و نیز در سال ۱۲۵۰ خورشیدی به کوشش عبد الودود اظهر دهلوی در تهران چاپ شدهاست.

رامایانا

دیگر برگردانها:

عبدالقادر بدایونی بامتثال امر شاهنشاه اکبر در سال ۹۹۵ هجری ترجمه رامایانا را شروع کرد و در سال ۹۹۹ بپادشاه تقدیم نمود: اتمام ترجمه رامایانا موجب کمال خرسندی اکبرشاه گردید.
ترجمه دیگر بنام رام و سینا که منظوم بودهاست در زمان سلطنت جهانگیرشاه بوسیله شیخ سعدالدوله مسیح -یا مسیحا- خیرانویپانیپتی صورت گرفت.
ترجمه دیگر در زمان سلطنت جهانگیرشاه بوسیله گردهرداس کالیسته دهلوی بسال ۱۰۳۳ هـ. ترجمه شد و به شاهنشاه وقت هدیه گردید.
ترجمه دیگر بوسیله دیبی داس کایته در قرن بسال ۱۰۹۷ هـ. توسط چندرمن پسر سری رام انجام گرفت.
ترجمه دیگر بنام -امربدپرکاش- در زمان سلطنت اورنگزیب عالمگیر در سال ۱۱۱۷ هـ بوسیله امرسینگ منشی بعمل آمد.
ترجمه دیگر بوسیله دیبی ددس کایته در قرن یازدهم هجری صورت گرفت.
ترجمه دیگر که منظوم بود بوسیله منشی منوهرسینگ در قرن نوزدهم میلادی بوقوع پیوست.
ترجمه دیگر توسط راجیسوررا و متخلص به اصغر مولف کتب عدیدهای بفارسی بعمل آمد- و بسال ۱۳۴۳ هـ در مطبع اختر دکن حیدرآباد انتشار یافت.

منبع :

واژیک

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...