دکامرون – The Decameron

دکامرون اثر جووانی بوکاچیو نویسنده قرن ۱۴ میلادی ایتالیایی است که از ۱۰۰ داستان تشکیل میشود – بوکاچیو این کتاب را به سبک هزار و یک شب نگاشته و مواد خام این قصهها را از افسانههای یونانی- رومی و کشورهای مشرق زمین و گاه از زندگی روزمره مردم گرفتهاست. او این کتاب را بلافاصله پس از شیوع طاعون سال ۱۳۴۸ در فلورانس نوشت-

معرفی نویسنده دکامرون

جووانی بوکاچیو -Giovanni Boccaccio- زاده ۱۶ ژوین ۱۳۱۳ یکی از چهرههای برجسته تاریخ ادبیات ایتالیا است- او را در کنار دانته یکی از اصلاحگران زبان ایتالیایی میدانند. بوکاچیو همچنین از مقامات دولتی فلورانس بود و فضای بسیاری از داستانهایش در این شهر میگذرد.
شهرت بوکاچیو نشات گرفته از مجموعه قصههایی است که او در کتاب بسیار معروف خود دکامرون گردهم آوردهاست. بوکاچیو بنا به گفته خودش قصه نویسی را از هفت سالگی آغاز کرد و در طول عمر خود شیفته مسافرت و تفحص در آداب و رسوم و روحیات مردم بود.
داستانهایی که در کتاب دکامرون موجود هست به طوریست که در ادبیات آینده اروپا تاثیری ژرف نهاد. جووانی بوکاچیو فردیست که کلمه الهی را به کتاب کمدی اثر دانته آلیگیری اضافه کرد- و نام کمدی الهی را به عرصه ادبیات آورد.
وی شاعر هم عصر دانته بود.
جووانی بوکاچیو سر انجام در ۲۲ دسامبر۱۳۷۵ در حالی که ۶۲بهار از عمرش گذشت بود درگذشت و جهان را تنها گذاشت.

دکامرون

معرفی کتاب دکامرون

دکامرون اثر جووانی بوکاچیو نویسنده قرن ۱۴ میلادی ایتالیایی است که از ۱۰۰ داستان تشکیل میشود.
بوکاچیو این کتاب را به سبک هزار و یک شب نگاشته و مواد خام این قصهها را از افسانههای یونانی- رومی و کشورهای مشرق زمین و گاه از زندگی روزمره مردم گرفتهاست. او این کتاب را بلافاصله پس از شیوع طاعون سال ۱۳۴۸ در فلورانس نوشت.

داستان کتاب دکامرون از اینجا شروع می شود که طاعون شهر را فرا می گیرد. هفت زن در کلیسا مشغول به دعا هستند و پس از نیایش با هم هم فکری می کنند که از شهر بگریزند اما چون مردی را همراه خود ندارند- احساس خطر می کنند. در همین زمان سه جوان وارد کلیسا می شوند و یکی از آن ها با یکی از آن خانم ها خویشاوند است و بعد از مطرح کردن انگیزه ی سفرشان به دوردست- آن سه مرد هم همراه آنان شده و ده نفری به خانه ی ییلاقی می روند. در آنجا تصمیم بر این می شود که هر روز آن ده نفر گرد یکدیگر جمع شوند و هر کدام داستانی را برای دیگران تعریف کند. این کار تا رفع بیماری از شهرشان ده روز طول می کشد و جمعا در طی آن زمان صد داستان از طرف اعضا نقل می شود و چون خلق و خوی داستانگویان متفاوت است داستانها دارای گیرایی و تنوع بسیار است و از مجموع آنها اوصاف شاعرانه- عبرتآموز و غمانگیز اما لطیف و شاعرانه فراوان بچشم میخورد. چون نویسنده واقف به روح بشری و اشخاص داستان بوده- همه قهرمانهای آن زنده و پر از شور زندگی هستند حتی جانوران داستانهای دکامرون.
دکامرون یک اثر تمثیلی قرون وسطایی است که بیشتر به خاطر داستانهای هرزه عشقی در تمامی انواع ممکن شهوانی و غم انگیز آن شناخته شده است. موضوعات دیگر مانند شوخی و بذله گویی- جوکهای عملی و تشویق به زندگی دنیوی از دیگر اجزای ساختاری آن میباشند. فرای سرگرمی و شهرت ادبی- دکامرون یک سند مهم تاریخی از زندگی در قرن چهاردهم بوده و نویسندگان بعدی مانند جفری چاوسر را مورد تآثیر قرار داده است. این کتاب بعدها در ادبیات برخی کشورها از جمله انگلستان مورد اقتباس و تقلید قرار گرفت.

دکامرون اولین و بهترین اثر نثر دوران رنسانس بشمار می آید. داستان های آن به لحاظ محتوا و تنوع قابل توجه است که بوکاچیو در جمع آوری آنها از منابع زیادی فرانسوی- یونانی و نقل قولهای شفاهی عوام استفاده کرده است.
نویسندگان بسیاری مانند شکسپیر و سروانتس و… از کتاب دکامرون تاثیر گرفته اند و این تاپیر را در آثار خود منعکس کرده اند.
بوکاچیو در نوشته هایش از جمله سه کتاب- از عشق فراوانش به ماریا یاد کرده است. وی همچنین زندگی نامه دانته همراه با تفسیر کمدی الهی و همچنین آثار تحقیقی و علمی دیگر و همچنین اشعاری به زبان لاتین را نیز به رشته تحریر در آورده است.

خلاصه ی یکی از داستان های دکامرون

اطرافیان- فیلیپ پادشاه فرانسه خبر حضور زنی زیبارو با نام مارکیز را به او می دهند. آن طور که در میان تمامی بانوان جهان- زیباتر از او وجود ندارد. آوازه ی زیبایی این زن- قند هوس را در دل پادشاه آب می کند. او برای رسیدن به کام دل- تصمیم می گیرد- راهی دیار مارکیز شود. یک روز پیش از حرکت- نوکری را به خانه ی بانو می فرستد تا خبر آمدن پادشاه برای صرف ناهار را به او بدهد. مارکیز قبول می کند- اما سوالی برایش پیش می آید- که چرا پادشاه در غیاب شوهرش- می خواهد به اینجا بیاید. سرانجام روز آمدن شاه فرا رسید- از او استقبال گرمی شد. تمامی غذاهای تدارک دیده شده از مرغ بود. برای شاه سوالی پیش آمد و از مارکیز پرسید- آیا در ولایت شما فقط مرغ وجود دارد؟ مارکیز که منتظر پرسیدن این سوال بود- در پاسخ گفت: زنان این ولایت با همه ی تفاوت هایی که با زنان خطه های دیگر از نظر مال و مقام دارند- از نظر خلقت زنانگی همانند ایشانند. این پاسخ زیرکانه ی مارکیز- آتش هوس را به یک باره در او خاموش کرد- ناهار را به پایان رسانید و آنان را به خداسپرد و حرکت کرد.

دکامرون

عنوان

نام کتاب -یعنی دکامرون – م- الحاقی ازدو کلمه یونانی ده و روز میباشد. بوگاچیو در کارهای بعدی خود نیز از ریشه یابی های لغتی مشابهی استفاده کرد. عنوان فرعی کتاب -پرنسیپ گالیه تو- میباشد که از مطالب سر آغاز آن نشات میگیرد که در آن بوگاچیو کتاب خود را به زنان عصر خود تقدیم میکند که نمیتوانستند همچون مردان علایق خود را منعطف به شکار- ماهیگیری- اسب سواری- و شکار با شاهین کنند و مجبور بودند که علایق عاشقانه خود را مخفی کرده و در اتاقهای خود غیر فعال و مخفی باقی بمانند- بنابراین عنوان فرعی کتاب -پرنسیپ گالیه تو- میباشد- یعنی پروردگار جزایر دور دست- معلق بین یک شوالیه و یک ملکه- یعنی اشارهای به کنایه گالیه تو در کمدی الهی – بند پنجم جهنم- که بخاطر برانگیختن شهوت در داستان پاولو و فرانسسکا مورد سرزنش قرار گرفت.

ساختار دکامرون به قالب یک روایت یا داستان به سال ۱۳۵۱ -و یا به روایتی به سال ۱۳۵۳- به پایان رسیده است. کتاب با شرحی از وبا -مرگ سیاه- آغاز شده و به معرفی هفت زن و سه مرد جوان میرسد که از فلورانس وبا زده به دهاتی در حواشی فیسل برای دو هفته فرار میکنند. برای گذشت زمان- هر شب- همه اعضا هر یک داستانی را تعریف میکند. اگر چه چهارده روز میگذرد- دو روز در هرهفته برای کارهای دیگر اختصاص مییابند: یک روز برای وظایف و یک روز مقدس که هیچ کس در آنروز هیچ کاری نمیکند. بدین سان در پایان ده روز- صد داستان تعریف میشود.

هرکدام از شخصیت ها به نوبه به عنوان شاه و یا ملکه برای یکی از آن ده روز انتخاب میشود. وظیفه -شاه و یا ملکه- شامل انتخاب موضوع داستان برای آن روز میباشد- و موضوعات همه روزها به استثنای دو روز معین میگردند: قدرت دارایی- قدرت خواست آدمی- داستان های عاشقانه که غم انگیز به پایان میرسند- داستان های عاشقانه که پایانی خوش دارند- پاسخ های هوشمندانهای که جان یک سخنگو را حفظ میکنند- حقههایی که زنان به مردان میزنند- حقههایی که مردم بطور عام به هم میزنند- و داستانهایی از عفت. فقط -دایو نیو- که هر روز داستان دهم را میگوید- به خاطر ذکاوتی که دارد حق آنرا دارد که هر داستانی را که میخواهد تعریف کند. نویسندههای زیادی فکر میکنند که -دایو نیو- نقطه نظرات خود بوگاچیو را بیان میکند. هر روز به همچنین شامل یک مقدمه و نتیجه مختصر میباشد تا قالب داستان ها به غیر از طریق داستان گویی و از راه توضیح فعالیت های روزانه ادامه یابد. این فاصله میان پردهای مکررا شامل استنساخ آوازهای محلی -فولکور- ایتالیایی میباشد. رابطه بین داستانهای یک روز و یا روزهای متعدد آنطوری که بوگاچیو تنوعات و واژگونههای حوادث قبلی را بهم میتند- یک کلیت را تشکیل میدهند و نه فقط مجموعهای از داستانهای مختلف را. موضوعات پایهای داستانها عبارتند از ریشخند گرفتن شهوت و طمع کشیش ها- تنش بین طبقه ثروتمند جدید تجار و خانوادههای اشرافی- و خطرات و ماجراجوییهای بازرگانان در سفر.

تجزیه و تحلیل دکامرون

در تمامی دکامرون- اخلاقیات تجاری غلبه داشته و نقش مسلط را دارند. ارزش های شوخ طبعی فی البداهه شهری و تجارتی- پیچیدگی- و هوش و ذکاوت گرامی داشته میشوند- در حالیکه عیبهای حماقت و کندی یا معالجه گشته ویا مورد تنبیه قرار میگیرند. درحالیکه این خصوصیات و ارزش ها ممکن است که برای خواننده عصر جدید بدیهی بنظر برسند- در اروپا- با گسترش مراکز شهری و سیستم اقتصادی پولی- اینها خصوصیاتی بودند در حال ظهور و فرای سیستم های سنتی فیودالی و صومعههای روستایی که ارزش بیشتری بر تقوا و صداقت میگذاشتند.

گذشته از وحدت داستانی- دکامرون وحدتی در بینش فلسفی نیز فراهم میکند. در تمامی آن- موضوع مشترک و قرون وسطایی الهه خوشبختی جریان دارد و اینکه چگونه یک فرد میتواند تحت نفوذ خارجی چرخه خوشبختی سقوط کرده و یا ترقی کند. بوگاچیو در سنت کمدی الهی دانته تربیت شده بود که از درجات مختلف تمثیلی استفاده میکرد تا روابط بین وقایع دقیق داستان و پیغام مسیحیت را نشان دهد. معهذا- دکامرون از مدل دانته برای آن استفاده نمیکند که خواننده را آموزش دهد- بلکه این مدل از یاد گیری را به ریشخند میگیرد. کلیسیای کاتولیک رم- کشیش ها- و اعتقادات مذهبی در تمامی دکامرون منبع هزل های کمدی میشوند. این بخشی از یک روند وسیعتر تاریخی بعد از مرگ سیاه -وبا – م- بود که شاهد ناخشنودی گستردهای از کلیسا بود.

بسیاری از جزییات دکامرون با حس قرون وسطایی اهمیت اعجازی رمز اعداد در آمیخته بود. به عنوان مثال- بطور وسیعی اعتقاد بر آن بود که هفت زن جوان چهار فضیلت اصلی -احتیاط- عدالت- اعتدال و شکیبایی- و سه فضیلت الهی -ایمان- امید- و نیکوکاری/خیرات- را نمایندگی میکنند. بعلاوه این چنان مفروض است که سه مرد نمایندگان تقسیم سه گانه کلاسیک یونانی ضمیر -منطق- روح- و شهوت- به کتاب چهارم جمهوریت رجوع کنید- میباشند. بوگاچیو خودش ذکر میکند که نامهایی که به این ده شخصیت داده است در حقیقت نامهای مستعار انتخاب شدهای هستند که -مناسب کیفیتهای هر کدام آنها میباشد.- نام های ایتالیایی هفت زن بترتیبی که در داستان آمدهاند -به احتمال زیاد بر اساس اهمیت- عبارتند از: پام پی نیا- فیامت تا- فی لو منا- امی لیا- لاو رت تا- نی فی له- و ا لیسا. مردان به ترتیب عبارتند از: پن فی لو- فیلوس تراتو- و دیو نه ا.
بوگاچیو با تلفیق و پیوند تجربیات جنسی با طبیعت به طبیعی بودن سکس تاکید کرد. بوگاچیو با طبیعی نشان دادن سکس و با تنیدن آنها به گونهای که او انجام میدهد- برای همیشه آنرا در جهان طبیعت قرار میدهد.

نفوذ ادبی

بطریق قانع کنندهای که داستانها نگاشته شدهاند و خصیصه تقریبا منحصرا رنسانسی آن- داستانهای دکامرون را منبع غیر قابل مقاومتی ساخته است تا تمامی نویسندگان بعدی از او به عاریه بگیرند. مثالهای برجسته آن عبارتند از:

داستان مشهور اول -۱و۱- -سر چیا په له تو- بعدها بوسیله -الیمپیا فولویا مو راتا و دوباره بوسیله -ولتر- به لاتین ترجمه شد.
-مارتین لوتر- داستان -۱و۲- را بازگو میکند- ….
-مارگریتا دی ناواره- هپتا مه رن-.
– تمثیل حلقه- و داستان 3I- در قلب هر دو نمایش -نی تان عاقل- ۱۷۷۹ از -گات هولد ابراهیم لسینگ قرار دارند. …
شرطبندی هلندی بر بکارت ایموجن در -سیم بلاین- توسط شکسپیر از ترجمه انگلیسی داستان آلمانی -فردریک جنن- قرن پانزدهم اقتباس شده بود که موضوع اصلی آن از داستان 9 II- گرفته شده بود.
-مولیر- و – لوپه دی وگا هر دو داستان ۳- III را استفاده میکنند تا نمایشات به زبانهای خود را خلق کنند. …
داستان ۹- III که شکسپیر به -چاه آنهایی که به چاه منتهی میشود- مبدل نمود. ….
داستان ۱- IV در فولکور قرار گرفت و درتصنیف ۲۶۹ -الماس خانم- پدیدار شد.
جان کیتس داستان لیزابتا و گلدان ریحان او را در شعر خود -ایزابلا- یا قوری ریحان- به کار برد.
لوپه دی وگا همچنان بخشهایی از ۴- را برای نمایشنامه خود -همه بلبل نیستند- بکار برد.
…
شخصیت نمونه در نول تاریخی جورج الیوت بنام رومولا- شخصیت گستانزا در داستان 2

ترجمههای فارسی دکامرون

در طلیعه انقلاب مشروطیت- نخستین بار احمد خان دریابیگی- کتاب دکامرون را قبل از انقلاب مشروطه در فاصله ساله ای ۱۲۸۲–۱۲۸۰ خورشیدی -۱۳۲۲–۱۳۲۰ ق- ابتدا به صورت یک سلسله در روزنامه مظفری بوشهر و بعدا به صورت یک کتاب در سال ۱۲۸۲ خورشیدی به چاپ رسید. ترجمه دوم آن توسط حبیب شنوقی در دهه سی انجام شد که شامل کلیه داستانها میباشد. ترجمه سوم توسط محمد قاضی صورت گرفت و انتشارات مازیار آن را پس از مرگ وی در سال ۱۳۷۹ منتشر کرد که به دلیل ممیزی تعدادی از داستانها حذف شدهاست.

دکامرون

مقدمه ترجمه دکامرون توسط احمد خان دریابیگی قبل از انقلاب مشروطه

-ژان بکاس یکی از نویسندگان ارپ و اصلا از فلورانس ایتالیا است اغلب عمر عزیز خود را بلهو و لعب و نوشتن حکایات و روایات مضحک گذرانیده و بیشتر هم خود را در استشکاف حالات و خیالات مخفیه و اعمال سخیفه پیشوایان مذهب عیسوی صرف نموده و اسرار آنها را در صورت حکایات و کسوت روایات جلوه داده و منتشر نموده از جمله مولفات او دکامرون که عبارت است از سرگذشت ده روزه ده نفر مرد و زن که هر یک از آنها روزانه یک حکایت نقل کردهاند- و این نسخه دکامرون حاوی صد حکایت شیرین است که برای گذرانیدن اوقات تعطیلی و لیالی زمستانی بهترین مشغولیات است- لذا با مزجات بضاعت و عدم استطاعت اراده قاصرانه خود را در مقام فعلیت آورده از نکته سنجان ذ وی المجد والاحترام و اساتید اهل کلام معذرت میخواهم چنانچه اوراق این ترجمه از حشمت تحریر خارج گردیده یا سهو و قصوری ملحوظ فرمایند بعین اغماض غمض عین فرمایند و معذ روم دارند که در لجه شنا نکردهام و بمهجه آشنا نشده العذر عند کرام الناس مقبول سال تحریر و تسطیر ترجمه این نسخه دکامرون در تاریخ هیجدهم شهر ذی القعده الحرام سنه ۱۳۲۱ هزاروسیصدو بیست و یک هجری است.-

منبع :

هنرلند

کتابناک

ویکی پدیا

انجمن اجتماع اندیشه - تمامی انجمن‌ها ]...